Otomotiv Satış Sonrası Dünyasında Parça ve Tedarik Alarmı: Kapasite Düştü, Teslimatlar Gecikiyor
Araçların yollarda kalmasını sağlayan yedek parça ve servis ekosisteminde teslimat süreleri uzarken, üreticilerin kapasite kullanım oranı yüzde 68 seviyesine kadar geriledi.
Otomobil tutkunlarının ve sürücülerin araç bakımında en kritik can damarı olan yedek parça ve satış sonrası hizmetler zinciri, tedarikten lojistiğe uzanan yoğun bir baskı altında. Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS) tarafından paylaşılan 2026 yılı üçüncü çeyrek sektörel değerlendirmesi, servis raflarındaki parça akışını ve atölye operasyonlarını doğrudan etkileyen çarpıcı verileri gözler önüne serdi.
Rapora göre parça üretim hatlarındaki tempo hissedilir şekilde yavaşladı. Üretici üyelerin kapasite kullanım oranı 5,87 puanlık gerilemeyle yüzde 73,93 seviyesinden yüzde 68,06’ya indi. Fabrikalardaki üretim hacminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,68 daralma yaşanırken, yurt dışına parça sevkiyatını temsil eden ihracat tarafında da dolar bazında yüzde 0,16 düzeyinde sınırlı bir geri çekilme kaydedildi.
Sürücülerin servislerde parça bekleme sürelerini doğrudan ilgilendiren tedarik ağında aksaklıklar devam ediyor. Sektör temsilcilerinin yüzde 47,1’i yüksek kargo maliyetleri ile teslimat gecikmelerini en önemli engeller arasında gösterirken, yüzde 26,5’i gümrük süreçlerinde yaşanan tıkanıklıklara, yüzde 25’i ise parça teminindeki genel aksamalara işaret etti. Dağıtıcı kanadındaki yedek parça stoklarının yüzde 1,14 oranında azalması, özellikle bakım ve revizyon süreçlerindeki hızlı parça teminini zorlaştıran unsurlar arasında öne çıkıyor.
Yılın üçüncü çeyreğinde yurt içi satışlar hedeflenen yüzde 1,33’lük büyümenin gerisinde kalarak dolar bazında yalnızca yüzde 0,03 artışla yatay bir seyir izledi. Bu tabloda üreticiler dolar bazında yüzde 3,18 artış yakalarken, servis ve perakende kanadını besleyen dağıtıcıların satışları yüzde 2,61 oranında geriledi. Sektör genelinde yüzde 80,9 ile nakit akışı ve yüzde 70,6 ile tırmanan maliyetler en büyük operasyonel yükü oluşturdu.
Gelecek dönem beklentileri ise otomotiv servis ekosisteminde temkinli bir duruşun hakim olduğunu gösteriyor. Dağıtıcıların yüzde 91,9’unun yeni bir yatırım planlamadığı bu dönemde, sektör temsilcileri son çeyrekte yurt içi satışların ortalama yüzde 1,30 azalacağını öngörüyor. Katılımcıların yüzde 41,2’si pazar şartlarının zorlaşacağını belirtirken, atölyelere ve sürücülere uzanan yedek parça arz zincirinde dengelenmenin zaman alacağı sinyali veriliyor.