Vergide Robotik Dönem: 200 Binden Fazla Resmî Yazı Otomasyonla Gönderildi

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), vergi süreçlerinde insan kaynağı ihtiyacını asgariye indiren Robotik Süreç Otomasyonu (RPA) hamlesini hızlandırdı. Bürokratik yükü hafifleten teknolojik altyapı sayesinde bugüne kadar 200 bini aşkın resmî yazı, herhangi bir personel müdahalesi olmadan otomatik hazırlanarak ilgililerine iletildi.

Yapay zeka, büyük veri ve blokzincir destekli yeni nesil teknolojileri idari mekanizmaya entegre eden Maliye, pişmanlık ihlal düzeltmelerine yönelik 205 binden fazla düzeltme fişi ile 75 bini aşkın ihbarnameyi de e-Tebligat sistemi üzerinden dijital ortamda kesti. Mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunu artırmak ve beyan sürelerini hatırlatmak için yürütülen SMS bilgilendirmeleri de yine robotik sistemler üzerinden sevk ediliyor. Sistem, her ay 195 farklı başlıkta otomatik rapor ve binlerce yazışma üretiyor.

Denetim tarafında ise 'Akıllı Vergi Dairesi' vizyonuyla kurulan Merkezi Denetim Sistemi (MDS) öne çıkıyor. 2024'te devreye alınan altyapı bünyesinde, ülke genelindeki 860 vergi dairesinde 68 farklı alanda her ay 56 bin rapor taranarak işlemler merkezden anlık kontrol ediliyor.

Hizmetlerin dijitalleşmesiyle vergi dairelerine fiziki ziyaret ihtiyacı hızla geriliyor. Toplam 261 ayrı hizmet başlığının sunulduğu Dijital Vergi Dairesi bugüne dek 750 milyonun üzerinde giriş kaydetti. Yılın ilk 9 ayında 18,3 milyon dilekçe ve başvuru elektronik ortamda alınırken, 2025 yılı genelinde fatura, serbest meslek makbuzu, irsaliye ve dekontlardan oluşan elektronik belge hacmi yaklaşık 13 milyara ulaştı.

Sistemdeki kurumsal dönüşüm kullanıcı verilerine de yansıdı. 2021 yılında 532 bin seviyesinde bulunan e-fatura kullanıcı sayısı son 9 ayda yüzde 313 artarak 2,2 milyonu aştı. Aynı zaman diliminde e-defter mükellef tabanı ise yüzde 680 büyüme göstererek 282 binden 2,2 milyonun üzerine çıktı.

Yürütülen teknolojik dönüşümü değerlendiren Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bürokratik engellerin kaldırılmasına işaret ederek, "Bu uygulamalarla, hizmetlere erişimin kolaylaştırılması, işlem sürelerinin kısaltılması, idari süreçlerin etkinliğinin artırılması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması hedefleniyor. Aynı zamanda mükelleflerin hak ve menfaatlerinin gözetildiği, hataların azaltıldığı ve hizmet standartlarının güçlendirildiği bir vergi yönetimi anlayışı destekleniyor. Başkanlığımız, geliştirdiği dijital altyapı ve yenilikçi uygulamalarla vergi hizmetlerini sürekli geliştirerek daha erişilebilir, etkin ve teknoloji odaklı bir kamu hizmeti sunmaya devam edecek." ifadelerini kullandı.

Piyasa Notu: Otomasyona dayalı merkezi denetim altyapısı, şirketler ve mükellefler için beyan hatalarının anında tespit edilmesini sağlarken kayıt dışı ekonomiyle mücadelede mali şeffaflığı ve kamu gelirlerinin tahsilat hızını belirgin şekilde artırıyor.