Vergi İdaresinde Yapay Zeka Dönemi: 7/24 Dijital Mükellef Temsilcisi Geliyor

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), vergi sisteminde dijitalleşmeyi hızlandırmak ve hizmet süreçlerini dönüştürmek amacıyla yapay zeka teknolojisini operasyonlarının merkezine taşıyor. Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı verilerine göre hayata geçirilecek 'Dijital Mükellef Temsilcisi Projesi' (Yeni GİBİ) ile mükelleflere 7 gün 24 saat gerçek zamanlı hizmet sunacak özelleştirilmiş bir sohbet robotu devreye alınacak.

Vergi mevzuatının doğrudan yapay zeka altyapısına entegre edilmesiyle birlikte sistem, hem 'gib.gov.tr' internet portalı hem de 'GİBMOBİL' uygulaması üzerinden mükelleflerin sorularını anında yanıtlayacak. Yeni dönemde vergi dairelerindeki fiziki evrak süreçleri tamamen elektronik ortama aktarılırken, tebligat işlemleri de dijital kanallar üzerinden hızlandırılacak.

Teknolojik dönüşüm yalnızca mükellef hizmetleriyle sınırlı kalmayacak; vergi denetimi ve tahsilat süreçlerinde de kritik bir rol oynayacak. Risk analizi faaliyetlerinde yapay zeka ve büyük veri sistemleri devreye sokularak kayıt dışı ekonomiyle mücadele güçlendirilecek. Borçlu mükelleflerin takibi sıkılaştırılarak kamu alacaklarının Hazineye intikali hızlandırılırken, ekonomik etkinliğini yitiren istisna, muafiyet ve indirimler de tek tek gözden geçirilerek yürürlükten kaldırılacak.

Program kapsamında kamunun harcama ve bütçe yönetimi de akıllı sistemlerle donatılıyor. Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi bünyesinde yapay zeka destekli erken uyarı ve tahminleme modelleri geliştirilecek, bu sistemin belediyeler genelinde yaygınlaştırılması tamamlanacak. Döner sermayeli işletmeler ile kamu personeli ödeme altyapılarının entegrasyonu sağlanırken, kamuda taşıt ediniminde ihtiyaç analizi, yerli üretim ve çevreci alternatifler öncelikli hale getirilecek.

Piyasa Notu: Vergi süreçlerinin yapay zeka ve büyük veri analitiğiyle denetlenmesi, şirketler ve bireysel mükellefler için mali şeffaflığı zorunlu kılarken vergi kayıp-kaçağını minimize etmeyi hedefliyor. Etkin olmayan vergi istisnalarının kaldırılması ise bütçe disiplinini kuvvetlendirerek Hazine nakit dengesine doğrudan katkı sağlayacaktır.