UNCTAD Açıkladı: Küresel Büyüme Enerji ve Jeopolitik Baskıyla Yüzde 2,6'ya Geriliyor

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD), yayımladığı "Ticaret ve Kalkınma 2026: Kalkınmanın Jeoekonomiği" raporunda küresel ekonomideki ivme kaybına işaret etti. Rapora göre, 2025 yılında yüzde 2,9 oranında büyüyen dünya ekonomisi, Orta Doğu kaynaklı enerji şokları ve sıkı finansal koşulların baskısıyla bu yıl yüzde 2,6 seviyesine gerileyecek. Kuruluş, toparlanmanın 2027'de de sınırlı kalarak yüzde 2,7 bandında gerçekleşeceğini tahmin ediyor.

Gelişmekte olan piyasalar da küresel yavaşlamadan doğrudan etkileniyor. Bu gruptaki ülkelerin büyüme hızının yüzde 4,7'den yüzde 4'e inmesi beklenirken, yükselen teknolojik bariyerler ve korumacı politikalar geleneksel kalkınma modellerini zorluyor. Resmi kalkınma yardımlarının üst üste üçüncü yılda da gerileyeceğine değinilen raporda, gelişmekte olan piyasalara yönelik portföy akışlarında oynaklığın tırmandığı kaydedildi.

Gelişmiş ekonomiler cephesinde ise belirgin bir ayrışma göze çarpıyor. ABD ekonomisinin yapay zeka yatırımları ve dirençli istihdam piyasası desteğiyle bu yıl yüzde 2,1, 2027'de ise yüzde 1,8 büyümesi bekleniyor; ancak kalıcı enflasyonun reel gelirleri eritmesi risk yaratıyor. Batı Avrupa yatırımlardaki durgunluk ve enerji dalgalanmaları nedeniyle zayıf bir performans sergilerken, Güney Kore ve Japonya yarı iletken ile ileri teknoloji ihracatındaki canlı taleple öne çıkıyor.

Ticarete yönelik verilerde ise yapay zekanın sağladığı ivme dikkat çekiyor. Geçtiğimiz yıl 35 trilyon dolarla tarihi zirvesine ulaşan küresel mal ve hizmet ticaretinin bu yıl yüzde 4 genişleyeceği öngörülüyor. Raporda, ticaret hacmindeki artışa rağmen katma değerin yalnızca belirli coğrafyalarda toplandığına işaret ediliyor.

Rapor bulgularını değerlendiren UNCTAD Genel Sekreter Vekili Pedro Manuel Moreno, ekonomik direncin ardında derinleşen bir kutuplaşma yattığını belirtti. Moreno, yarı iletkenler, yapay zeka ve temiz enerji gibi yüksek maliyetli stratejik sektörlerdeki yeni yatırımların yaklaşık yüzde 70'inin gelişmiş ekonomilerde toplandığını, kritik minerallerde lider konumda olan gelişmekte olan ülkelerin ise değer yaratmakta güçlük çektiğini vurguladı.

Piyasa Notu: Gelişmekte olan piyasalara yönelik portföy akışlarındaki oynaklık ve sermaye yatırımlarının gelişmiş ülkelerdeki teknoloji sektörlerine kayması, döviz likiditesi arayan çevre ekonomilerde risk primlerini yüksek tutabilir.