Küresel Kuş Gribi Krizi Türk Yumurtasına Yaradı: 9 Ayda 418 Milyon Dolarlık İhracat
Dünyada yayılan kuş gribi vakaları ve esnetilen kotalar Türk yumurta üreticisine yeni pazarlar açtı. Sektörün dış satımı yılın ilk 9 ayında yüzde 54 artarak 418,6 milyon doları aştı.
Dünya genelinde tavukçuluk sektörünü sarsan salgın hastalıklar ve iklim kaynaklı verim kayıpları, Türk yumurta sektörünün küresel pazardaki payını hızla büyütüyor. Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre, Türkiye'nin yumurta ihracatı bu yılın ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 54 sıçrayarak 418 milyon 676 bin dolara ulaştı.
Yılın ilk 9 ayında su ürünleri hariç hayvansal mamuller ihracatı toplamda 1 milyar 275 milyon doları bulurken, bu kategoride liderliği yumurta sektörü üstlendi. Özellikle sofralık tavuk yumurtası satışlarında dikkat çekici bir yükseliş yaşandı; sofralık yumurta geliri yüzde 132,4 artış göstererek 153 milyon 150 bin dolara ulaştı. Kuluçkalık tavuk yumurtası ihracatı ise 245 milyon 512 bin dolar olarak kayıtlara geçti.
Sektördeki yükseliş dinamiklerini değerlendiren Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Bedri Girit, ABD ve 5 Avrupa ülkesinde patlak veren kuş gribi vakalarının dünya ticaret haritasını değiştirdiğini belirtti. İhracatçı konumdaki birçok ülkenin ithalatçı durumuna düştüğünü vurgulayan Girit, bu boşluğu Türkiye'nin doldurduğunu; Hollanda, Polonya, Yunanistan, İtalya ve Belçika'ya yapılan sevkiyatlarda yüzde 100'e yakın artış kaydedildiğini bildirdi.
İç piyasada arz güvenliğinin sağlanması üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı'nın küçük boy yumurtalara yönelik ihracat kotalarını yaklaşık 5 kat artırması da dış satımı ivmelendirdi. Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, İran ve Suriye gibi geleneksel pazarlar ağırlığını korurken, yeni rotalar arasına Gambiya, Ekvator Ginesi, Sudan, Cibuti, Macaristan ve Almanya da eklendi.
Türkiye'de yaklaşık 100 milyon yumurtlayan tavuk varlığı bulunduğunu ve iç piyasada arz sıkıntısı yaşanmadığını ifade eden Girit, üretici çıkış fiyatlarının 4 lirayı geçmediğini, tezgahlardaki yüksek fiyatların aracı zincirinden kaynaklandığını belirtti. İhracattaki güçlü performansın ardından sektör, yıl sonu dış satım hedefini 50 milyon dolarlık revizyonla 550 milyon dolara yükseltti.
Piyasa Notu: Küresel tedarik zincirindeki kırılmalar yerli gıda üreticilerine güçlü bir döviz geliri kapısı aralarken, üretici ile market rafı arasındaki yüksek fiyat makası gıda enflasyonu tarafında tüketici aleyhine baskı yaratmaya devam ediyor.