TÜİK Harcama Raporunu Açıkladı: Tüketimin Dörtte Biri İstanbul'dan

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023, 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan Hanehalkı Bütçe Araştırması'nın birleştirilmiş bölgesel sonuçlarını paylaştı. Verilere göre yurt genelinde gerçekleşen toplam tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı tek başına İstanbul'daki haneler tarafından yapıldı. İstanbul'un ardından en yüksek harcama payını yüzde 14,5 ile Ege Bölgesi ve yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi aldı.

Harcamalardan en az pay alan bölgeler tablonun diğer ucunda sıralandı. Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi yüzde 1,4'lük payla son sırada yer alırken, Ortadoğu Anadolu yüzde 2,5 ve Doğu Karadeniz Bölgesi yüzde 2,8 ile en düşük harcama payına sahip diğer bölgeler oldu.

Harcama kalemleri incelendiğinde bütçelerin ana omurgasını konut ve kira, gıda ve ulaştırma kalemleri oluşturdu. İstanbul, özellikle eğitim harcamalarında yüzde 38,3, lokanta ve konaklama hizmetlerinde yüzde 32,2, konut ve kira harcamalarında ise yüzde 28,4'lük payla ülke genelinde belirleyici konumunu sürdürdü. İkinci sıradaki Ege Bölgesi ise alkollü içecek ve tütün harcamalarının yüzde 17,9'unu, sağlık harcamalarının ise yüzde 15,9'unu üstlendi.

Hanelerin kendi bütçeleri içindeki dağılım ise bölgesel öncelikleri ortaya koydu. Bütçesinde konut ve kiraya en yüksek payı ayıran bölge yüzde 30,2 ile İzmir olurken, bu oran Van, Muş, Bitlis ve Hakkari bölgesinde yüzde 19,6'ya geriledi. Gıda harcamalarının aile bütçesindeki ağırlığı ise Şanlıurfa ve Diyarbakır'da yüzde 29,6'ya kadar tırmanırken, İstanbul'da yüzde 14,2 seviyesinde kaldı. Ulaşım harcamalarında ise Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova hattı yüzde 25'lik bütçe payıyla zirvede yer aldı.

Piyasa Notu: Hane bütçelerinde gıda ve barınma gibi zorunlu giderlerin yüksek pay alması, özellikle doğu illerinde ve metropollerde tüketim esnekliğini daraltırken hanehalkının tasarruf eğilimini sınırlandırıyor.