TCMB Başkan Yardımcısı Karahan: "Merkez Bankaları Sorumlu Yapay Zeka Standartlarında Öncü Olmalı"
İstanbul Ekonomi Forumu'nda konuşan TCMB Başkan Yardımcısı Hatice Karahan, yapay zekanın para politikası ve finansal altyapılar üzerindeki dönüştürücü etkisine dikkat çekerek, merkez bankalarının etik standartlar ve veri güvenliğinde kural koyucu olması gerektiğini vurguladı.
İstanbul Finans Merkezi'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen İstanbul Ekonomi Forumu'nda, küresel para otoritelerinin üst düzey temsilcileri teknolojinin ekonomi üzerindeki etkilerini masaya yatırdı. "Yapay Zeka ve Küresel Ekonomi: Fırsatlar ve Riskler" oturumunun moderatörlüğünü üstlenen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkan Yardımcısı Hatice Karahan, merkez bankalarının finans sektöründe sorumlu yapay zeka standartlarını belirleme misyonunu üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Son on yılda dünya ekonomisinin potansiyel büyüme oranlarında sürekli bir gerileme yaşadığını belirten Karahan, yapay zekanın bu "hız sınırını" aşmada stratejik bir araç olabileceğini ifade etti. Teknolojinin para politikası aktarım mekanizmalarını doğrudan etkileyeceğini dile getiren Karahan, TCMB bünyesinde kurulan özel yapay zeka komisyonunun kurum içi projeleri koordine ettiğini aktardı. Karahan, hanehalkı anketleri ve finansal kayıtlar gibi hassas verilerin gizliliği riske atılmadan bu teknolojilerden faydalanmanın hayati bir denge gerektirdiğine işaret etti.
Ödeme sistemlerinde yeni bir evreye geçildiğinin altını çizen Karahan, gelecekte yetkilendirilmiş yapay zeka ajanlarının doğrudan ödeme planlayıp gerçekleştirebileceği otonom bir dönemin başladığını, bu sürecin regülasyonlar açısından yeni zorluklar doğuracağını kaydetti.
Panelde söz alan Hong Kong Para Otoritesi Başkanı Eddie Yue, yapay zeka yatırımlarının kısa vadede ekonomik büyümeyi ve teknoloji ihracatını desteklediğini ancak iş gücü piyasasındaki olası ikamelerin tüketim talebini zayıflatabileceğini belirtti. Yue, algoritmaların otonomlaştığı bu düzende nihai denetim ve sorumluluğun insanda kalması gerektiği uyarısında bulundu.
Bosna Hersek Merkez Bankası Başkanı Jasmina Selimovic, veri işlemede geleneksel modelleri tamamen terk etmek yerine hibrit bir yaklaşım benimsediklerini ve yapay zekanın ürettiği sonuçları klasik ekonometri modelleriyle kıyasladıklarını aktardı. Özbekistan Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Nodirbek Achilov ise banka bünyesinde geliştirdikleri "CBU-GPT" platformunu ve 150 sentetik ajanı tanıttı. Achilov, bu ajanların piyasa verilerini ve haber akışlarını tarayarak aylık enflasyon beklentilerini modellemeye başladığını paylaştı.
Piyasa Notu: Merkez bankalarının yapay zeka tabanlı analiz modellerini devreye alması, veri akışının daha hızlı işlenmesini sağlayarak piyasa şoklarına ve enflasyonist eğilimlere karşı daha çevik ve nokta atışı politika tepkilerinin verilmesine zemin hazırlıyor.