Tasfiye Fonlarında Kritik Ayrım: 17 Eylül Emirleri İptal Edildi, 16 Eylül Öncesi İncelemeye Alındı

Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) tasfiye sürecine alınan 131 fona ilişkin yayımladığı 28 Eylül tarihli açıklaması, fon satışı yapan yatırımcıların yasal statüsünü belirlemede kritik bir dönüm noktası oluşturdu. Süreçte yatırımcıların haklarının belirlenmesinde fonun genel durumundan ziyade verilen satış emirlerinin iletildiği tarih ve işlem kayıtlarının esas alındığı belirtildi.

17 Eylül Emirlerinde Saat Farkı Gözetilmeden Otomatik İptal

Yapılan değerlendirmelere göre, 17 Eylül tarihinde Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu'na (TEFAS) iletilen tüm satış emirleri, sisteme giriş saatine bakılmaksızın doğrudan ve otomatik olarak iptal edildi. Sabah 09.00, 11.00 veya kesim saati öncesi 13.20 gibi farklı zaman dilimlerinde girilen emirler arasında herhangi bir ayrım yapılmadı. Bu gruptaki yatırımcıların fon payları hesaplarında kalmaya devam ederken, tasfiye sürecine 'pay sahibi' statüsünde dahil edildikleri kaydedildi.

16 Eylül ve Öncesi İçin 'Gerçekleşme' Şartı

16 Eylül ve öncesinde iletilen satış emirlerinde ise otomatik bir iptal mekanizmasının işletilmediği, bu emirlerin aşamalarına göre ayrı bir incelemeye tabi tutulduğu aktarıldı. Uzmanlar, yatırımcı statüsünün belirlenmesinde iki temel senaryonun öne çıktığını vurguladı:

• Alacaklı Statüsü: Satış emri ilgili fiyat üzerinden sonuçlanmış, satışa bağlanan adet kesinleşmiş ve gerçekleşen satış tutarı kaydı oluşmuşsa yatırımcı doğrudan 'alacaklı' konumuna geçiyor.
• A/6 Kapsamında Öncelikli Alacaklı: Emir 16 Eylül ve öncesinde iletilmesine rağmen fonun temerrüdü veya fiyat açıklanmaması nedeniyle tamamlanamadıysa, mevzuattaki A/6 hükmü uyarınca fonun borcu olarak kayda alınıyor ve tasfiyede nakit oluştukça öncelikli ödeme sırasına giriyor.

Ekrandaki Blokaj (PBLK) ve Eşleşme İbaresi Tek Başına Kanıt Değil

Piyasa uzmanları, banka veya aracı kurum ekranlarında görülen 'eşleşti' ya da MKK tarafındaki 'PBLK' (fon satış blokajı) ibarelerinin satışın kesin olarak tamamlandığı anlamına gelmediğine dikkat çekti. Bu göstergelerin yalnızca emrin işlem zincirine girdiğini kanıtladığı; nihai statünün belirlenebilmesi için gerçekleşen fiyat, tutar kaydı, TEFAS hareketleri ve saklama bankası mutabakatlarının bir bütün halinde incelenmesi gerektiği ifade edildi.

Piyasa Notu: Tasfiye ve temerrüt süreçlerinde aracı kurum ekranındaki blokaj ibareleri nakit güvencesi anlamına gelmediğinden, tasarruf sahiplerinin hak arama süreçlerinde MKK ve saklama bankası mutabakat dökümlerindeki 'gerçekleşen tutar' kaydını resmi dayanak olarak takip etmeleri kritik önem taşır.