Sıfır Atık Hareketi Ekonomiye 365 Milyar Lira Kazandırdı: Rota COP31
Türkiye genelinde yürütülen Sıfır Atık hareketi kapsamında 90 milyon ton geri kazanılabilir atık ekonomiye kazandırılarak 365 milyar liralık kaynak sağlandı. Proje, dokuzuncu yılında Antalya'da düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi'ne odaklanıyor.
Türkiye'de 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık hareketi, dokuz yıllık süreçte hem çevre kirliliğini önlemede hem de hammadde tasarrufunda devasa bir ekonomik büyüklüğe ulaştı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen proje çerçevesinde, 2025 sonu projeksiyonuyla birlikte toplam 90 milyon ton geri dönüştürülebilir atık işlenerek ülke ekonomisine 365 milyar liralık doğrudan girdi sağlandı.
Proje süresince 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ile 30,6 milyon ton organik ve diğer atık sisteme dahil edildi. Bu geri dönüşüm hamlesi sayesinde 54 milyon hanenin yıllık tüketimine eşdeğer 270 milyar kilovatsaat enerji, 2 trilyon litre su ve Türkiye'deki taşıtların bir yıllık akaryakıt tüketimini aşan 60 milyar litre petrol tasarrufu elde edildi. Geri kazanım oranı ise 2017'deki yüzde 13 seviyesinden 2024'te yüzde 36,08'e, 2025'te ise yüzde 37,53'e taşındı. Nihai hedef 2035'te yüzde 60, 2053'te ise yüzde 70 seviyesine ulaşmak olarak belirlendi.
Döngüsel ekonomi modelini genele yaymak amacıyla 1 Temmuz itibarıyla entegrasyonu başlatılan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Yönetim Sistemi de ivme kazandı. Sistemde kayıtlı kullanıcı sayısı 3 milyon 300 bine çıkarken, 25 Eylül itibarıyla 326 milyon 622 bin adet DOA logolu içecek ambalajı toplandı. Bakanlık öte yandan plastik kirliliğinin önüne geçmek amacıyla tek kullanımlık plastiklerin kullanımdan kaldırılmasına ilişkin yeni bir yönetmelik üzerinde çalışıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayelerinde başlatılan ve Birleşmiş Milletler nezdinde küresel bir çevre hareketine dönüşen girişim, 9. yılında rotasını Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) çevirdi. Antalya'da gerçekleştirilecek COP31'in eylem gündeminde öncelikli tema olarak yer alacak olan hareket, metan azaltımı ve geri dönüşümde küresel bir model olarak uluslararası sahneye taşınacak.
Piyasa Notu: Geri dönüşüm oranlarının yükselmesi, Türkiye'nin plastik ve kağıt gibi temel sanayi girdilerinde dışa bağımlılığını azaltarak cari dengeye ve sanayicinin hammadde maliyetlerine doğrudan pozitif katkı sunuyor.