Küresel Şeker Fiyatlarında Yüzde 35'lik Ralli: Arz Krizi ve Etanol Baskısı Piyasayı Vurdu
İklim krizinin tetiklediği kuraklık ve yükselen petrol fiyatlarının etanol talebini artırması, uluslararası piyasalarda şeker fiyatlarını bu yıl yüzde 35'in üzerinde yukarı taşıdı.
Uluslararası piyasalarda şeker fiyatları, daralan küresel arz ve enerji maliyetlerindeki tırmanışın etkisiyle yıl başından bu yana yüzde 35'in üzerinde değer kazandı. Geçtiğimiz yılı 31 Aralık'ta 0,15 dolar seviyesinde kapatan şekerin libresi 0,2027 dolara yükselirken, hafta içinde 0,2124 dolarla Aralık 2024'ten bu yana görülen en yüksek düzeye ulaştı.
Piyasadaki sert yükselişi değerlendiren Vadeli İşlem ve Emtia Piyasaları Uzmanı Zafer Ergezen, fiyat dinamiklerinde petrolün belirleyici bir rol üstlendiğini kaydetti. Yüksek seyreden petrol fiyatlarının şeker üreticilerini biyoyakıta yönelttiğini belirten Ergezen, "Petrol fiyatlarının yüksek kalıyor olması, şeker üreticilerinin şeker üretmek yerine etanol üretme tercihine neden oluyor. Çünkü şeker kamışı aynı zamanda etanol üretimi için kullanılabiliyor. Etanol üretimi arttığı için şeker arzı azalıyor. Şeker arzı azalınca da fiyatlamalar yukarı doğru gidiyor." değerlendirmesinde bulundu.
Üretim cephesindeki daralmayı derinleştiren bir diğer faktör ise küresel iklim anomalileri oldu. Ergezen, özellikle dünya şeker rekoltesinin lokomotifleri konumundaki Brezilya ve Hindistan'da El Nino kaynaklı hava olaylarının etkili olduğunu ifade etti. Hindistan'da muson yağışlarının yetersiz kalması ve Brezilya'daki olumsuz hava koşulları hasat beklentilerini aşağı çekerken, Hindistan yönetiminin iç talebi korumak amacıyla getirdiği ihracat kısıtlamaları küresel piyasalardaki arz açığını daha da belirginleştirdi.
Tarımsal girdi maliyetlerindeki artış da fiyat baskısını besliyor. Ergezen, petrol fiyatlarındaki yükselişin doğrudan gübre, taşımacılık, navlun ve sigorta maliyetlerini yukarı çekerek şeker başta olmak üzere genel tarımsal emtia grubunda maliyet enflasyonunu körüklediğini vurguladı.
Piyasa Notu: Şeker fiyatlarındaki bu ralli, gıda sanayisinde girdi maliyetlerini doğrudan yukarı çekerek küresel ve yerel düzeyde işlenmiş gıda enflasyonunu tetikleme potansiyeli taşıyor.