Sağlık Endüstrisinde 'Savunma Sanayii' Modeli: Kamunun Alım Gücü Devreye Giriyor
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, savunma sanayisindeki yerlilik başarısını sağlık sektörüne taşıyacaklarını belirterek, kamunun alım ve düzenleme gücünü finansal risk paylaşımıyla birleştireceklerini açıkladı.
DESU Medikal Üretim Tesisi Açılış Töreni'nde konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, sağlık teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltmak için savunma sanayisinde uygulanan stratejik modelin sivil alana aktarılacağını duyurdu. Savunma sanayisindeki yerlilik oranının çeyrek asırda yüzde 20'lerden yüzde 80'in üzerine çıkarıldığını hatırlatan Yılmaz, kamunun düzenleyici ve doğrudan alım gücünü planlı şekilde kullanarak sağlık endüstrisinde de benzer bir sıçrama hedeflediklerini vurguladı.
Küresel ölçekte artan jeopolitik gerilimler ve teknolojik dönüşümün getirdiği belirsizliklere işaret eden Yılmaz, klasik serbest piyasa ezberleriyle yüksek riskli teknoloji alanlarının yönetilemeyeceğini söyledi. Yüksek katma değerli üretim için devlet ve özel sektör işbirliğinde risk paylaşım modellerinin şart olduğunu belirten Yılmaz, finansal sistemin proje finansmanına dayalı yeni enstrümanlarla fikri olan ancak kaynağı yetersiz kalan girişimcilerin arkasında durması gerektiğini ifade etti.
Tıbbi cihaz sektörüne ilişkin güncel verileri de paylaşan Yılmaz, Ürün Takip Sistemi'ne kayıtlı üretici sayısının 1850'ye, yerli imal tıbbi cihaz barkodu sayısının ise 2018'deki 762 bin düzeyinden 996 bine yükseldiğini bildirdi. Tıbbi cihazda yerli üretim payının yaklaşık yüzde 15 olduğunu aktaran Yılmaz, 2017 yılında 533 milyon dolar seviyesindeki tıbbi cihaz ihracatının 2025 yılında 1,3 milyar dolara çıktığını ve Türkiye'nin 170'ten fazla ülkeye ihracat yapar hale geldiğini kaydetti.
İlaç sanayisinde kutu bazındaki yerli payının 2016'daki yüzde 75 seviyesinden 2025'te yüzde 92'ye yükseldiğini, 2026 yılının ilk sekiz ayında da bu oranın korunduğunu belirten Yılmaz, değer bazında yerli üretimin yüzde 52,5 olduğunu söyledi. Son 12 aylık dönemde ilaç ihracatının 2,55 milyar dolara ulaştığı bilgisini veren Yılmaz, yeni hedefin biyoteknolojik ve yenilikçi tedavi ürünleri olduğunu dile getirdi.
Törende açılışı yapılan tesis üzerinden somut maliyet avantajlarına da değinen Yılmaz, Ziraat Katılım ortaklığı ve kamu destekleriyle büyüyen DESU Medikal'in beyin cerrahisi alanındaki üretimine dikkat çekti. Daha önce 5 bin dolara ithal edilen kritik bir ürünün yerli üretimle 1000 dolara temin edildiğini belirten Yılmaz, kamu kaynaklarının korunmasının yanı sıra döviz çıkışının da bu yolla frenlendiğini sözlerine ekledi.
Piyasa Notu: Sağlık ve biyoteknolojide kamu garantili alım ve ortaklık modellerinin yaygınlaşması, yüksek ithalat faturası yaratan medikal harcamaları kısarak cari denge üzerindeki kur baskısını orta vadede hafifletme potansiyeli taşıyor.