Petrol Yükseldi, Rusya'nın Enerji Geliri Düştü: Bütçede 1,1 Trilyon Rublelik Kayıp

Küresel petrol piyasalarındaki fiyat tırmanışı, Rusya'nın enerji gelirlerindeki gerilemeyi durdurmaya yetmedi. Rusya Maliye Bakanlığı verilerine göre, petrol ve doğal gazdan sağlanan federal bütçe gelirleri ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 17,2 azalarak 6,61 trilyon rubleden 5,47 trilyon rubleye geriledi. Enerji kaleminde dokuz ayda yaşanan kayıp yaklaşık 1,14 trilyon rubleyi buldu.

Ülkenin ana ihraç kalemi olan Ural petrolünün ortalama varil fiyatı eylülde yıllık bazda yüzde 62 artarak 56,82 dolardan 92,08 dolara fırladı. İhracat fiyatlarındaki bu sert yükselişe karşın rublenin dolar karşısında sergilediği güçlü seyir, döviz cinsinden elde edilen kazancın bütçeye ruble bazında daha zayıf yansımasına neden oldu. 2026 bütçesinde 92,2 ruble olarak varsayılan dolar/ruble paritesinin resmi kurda 80,54 seviyelerine inmesi, kamu gelirlerini doğrudan törpüledi.

Ukrayna'nın rafineri altyapısına dönük insansız hava aracı saldırıları da gelir tablosundaki baskıyı artırdı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, 32 büyük tesisten yalnızca beşinin hasarsız atlattığı süreçte, haziranda işlenen ham petrol miktarı günlük 3,8 milyon varille son 20 yılın en düşük seviyesine indi. Benzin üretimindeki yüzde 20'lik ve motorindeki yüzde 30'a yakın daralma, Kremlin'i iç piyasayı korumak adına benzin ihracat yasağını 31 Ocak 2027'ye kadar uzatmaya mecbur bıraktı.

İç piyasada akaryakıt fiyatlarını dengede tutmak için rafinerilere ödenen sübvansiyonlar da bütçedeki yükü derinleştirdi. 'Dampfer' mekanizması kapsamında eylül ayında petrol şirketlerine yapılan Hazine desteği 305,5 milyar rubleyle Nisan 2022'den bu yana en yüksek düzeye ulaştı.

Enerji gelirlerindeki daralmayla birlikte ilk dokuz ayda federal bütçe açığı 5,19 trilyon rubleye genişlerken, Moskova yönetimi yıl sonu bütçe açığı öngörüsünü Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın yüzde 1,6'sından yüzde 3,2'sine yükseltti. Maliye Bakanlığı ayrıca 2026 yılı petrol ve doğal gaz geliri hedefini 8,92 trilyon rubleden 7,58 trilyon rubleye revize etti.

Piyasa Notu: Rusya'nın işlenmiş ürün ihracatındaki zorunlu kesintiler küresel dizel ve akaryakıt marjlarını yukarı yönlü desteklerken, Moskova'nın genişleyen bütçe açığını kapatmak için uzun vadede ham petrol sevkiyatlarını artırma baskısı altında kalabileceğine işaret ediyor.