Kritik Boğazlarda Çifte Kriz: Orta Doğu Petrol İhracatı Sert Çakıldı
Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarında tırmanan güvenlik riskleri, Orta Doğu'nun ham petrol ve petrol ürünleri sevkiyatını son bir haftada 21,1 milyon varilden 8,3 milyon varil bandına kadar geriletti.
Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin dibe vurması ve Yemen kaynaklı tehditlerin Babülmendeb Boğazı'nı sarması, küresel enerji tedarikinde yeni bir arz şokunu tetikledi. Bölgedeki ticari tanker trafiğinde yaşanan tıkanma, Orta Doğu çıkışlı petrol sevkiyatında dramatik kayıplara yol açtı.
Veri analitiği şirketi Kpler tarafından paylaşılan rakamlara göre, Orta Doğu'nun Hürmüz Boğazı, Umman Körfezi ve Kızıldeniz çıkışlı ham petrol, petrol ürünleri ve kimyasal sıvı ihracatı 8 Ekim'de günlük 21,1 milyon varil seviyesindeyken, 11 Ekim'de 6,7 milyon, 12 Ekim'de 10,4 milyon ve 13 Ekim'de 8,3 milyon varile kadar indi. Bölgenin 7 günlük ihracat ortalaması 17 milyon varilde kalarak çatışmalar öncesindeki 23,3 milyon varillik olağan kapasitenin oldukça gerisine düştü.
Tedarik zincirindeki kırılmanın odağında Hürmüz Boğazı'ndaki yoğunlaşan müdahaleler yer alıyor. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ve uluslararası güvenlik kaynakları, 5-12 Ekim tarihleri arasında boğaz ve çevresinde en az 14 taciz, saldırı ve engelleme girişimi tespit etti. Yalnızca 12 Ekim gününde 6 ticari gemi hedef alınırken, aynı gün Hürmüz'den geçiş yapabilen ticari gemi sayısı 6'ya indi. Oysa boğazdan 8 Ekim'de 32, 9 Ekim'de 24, 10 Ekim'de 11 ve 11 Ekim'de 12 ticari gemi geçmişti.
Kızıldeniz'i Hint Okyanusu'na bağlayan Babülmendeb Boğazı'nda ise İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik balistik füze ve İHA saldırıları ile deniz ablukası girişimleri gerilimi tırmandırıyor. Babülmendeb'den geçen ticari gemi trafiği 8 Ekim'deki 35 seviyesinden dalgalı bir seyirle 11 Ekim'de 46'ya çıksa da 12 Ekim'de tekrar 32'ye çekildi.
Enerji analistleri, Hürmüz ile Babülmendeb boğazlarının aynı anda kilitlenmesinin dünya petrol ve LNG arzında telafisi güç fiziki açıklar doğurabileceği konusunda uyarıyor.
Piyasa Notu: Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarındaki fiziki kısıtlamalar, küresel petrol piyasasında arz şokunu derinleştirerek Brent petrol fiyatlarında yukarı yönlü oynaklığı ve yurt içi akaryakıt üzerindeki zam baskısını artırabilir.