Jeopolitik Kriz Avrupa Semalarını Vurdu: 110 Bin Uçuş İptal Riskiyle Karşı Karşıya
Orta Doğu'da tırmanan askeri ve siyasi gerilimler nedeniyle Avrupa hava trafiğinde bu yıl yaklaşık 110 bin uçuşluk kayıp yaşanması bekleniyor; büyüme tahmini 1 puan aşağı çekildi.
Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı (EUROCONTROL), yayımladığı 2026-2032 dönemi hava trafiği tahmin raporunda Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin kıta havacılığı üzerindeki faturasını ortaya koydu. Bölgede süregelen çatışmalar ve belirsizlikler nedeniyle uçuş rotalarının uzaması, yükselen jet yakıtı maliyetleri ve azalan yolcu talebi sonucunda Avrupa semalarında bu yıl yaklaşık 110 bin uçuşluk kayıp meydana gelmesi bekleniyor.
Rapora göre Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC) sahasındaki uçuş sayısının 2026 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 1,7 artarak 11,2 milyona çıkacağı öngörülüyor. EUROCONTROL, ilkbahar döneminde açıkladığı raporda söz konusu artışı yüzde 2,7 olarak hesaplamıştı. Böylece jeopolitik şoklar nedeniyle kıtanın yıllık uçuş büyüme projeksiyonu 1 puan aşağı yönlü revize edilmiş oldu.
Kuruluşun temel senaryosunda, Orta Doğu'daki tansiyonun 2027'nin ilk çeyreğinde dengelenmesi ve petrol fiyatları üzerindeki baskının azalmasıyla birlikte hava trafiğinin toparlanma evresine gireceği varsayılıyor. Gelecek yıl uçuş sayısının yüzde 3,2 artışla 11,6 milyona ulaşması beklenirken, toparlanma sürecinde krizden en sert etkilenen Türkiye ve Doğu Akdeniz ülkelerinin diğer pazarlara kıyasla çok daha hızlı ivme kazanacağı öngörülüyor.
Krizin 2028'in ilk çeyreğine kadar uzaması durumunu içeren olumsuz senaryoda ise kalıcı yüksek yakıt giderleri ve küresel iktisadi yavaşlamanın sektörel büyümeyi daha uzun süre baskılayabileceğine işaret ediliyor. 2026-2032 dönemini kapsayan orta vadeli görünümde ise Avrupa genelinde hava trafiğinin yıllık ortalama yüzde 2,1 genişleyerek 2032'de yaklaşık 12,8 milyon uçuşa ulaşması hedefleniyor.
Öte yandan ağ yönetimi verilerine göre Avrupa hava sahasında eylül ayında günlük ortalama 35 bin 679 uçuş yapılırken, yıllık bazda yüzde 2,5 artış gerçekleşti. Ayın en yoğun günü 37 bin 548 seferle 4 Eylül olurken, hava sahası kapasite yetersizlikleri ve elverişsiz hava şartları nedeniyle trafik akış kaynaklı toplam gecikme süresi 2 milyon 415 bin 643 dakikayı buldu.
Piyasa Notu: Uçuş rotalarının uzaması ve artan jet yakıtı maliyetleri havacılık şirketlerinin operasyonel kâr marjlarını baskılarken, Doğu Akdeniz ve Türkiye hattındaki potansiyel hızlı toparlanma Türk sivil havacılık hisseleri için orta vadede ayrışma fırsatı sunabilir.