Orta Asya Hattında 25 Milyar Dolarlık Hedef: Kazakistan ve Özbekistan ile Ticarette Yeni Dönem

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi kapsamında Kazakistan ve Özbekistan ile yürütülen ekonomik işbirliklerine dair kritik verileri paylaştı. Türkiye, Özbekistan ile mevcut 3,1 milyar dolarlık ticaret hacmini 10 milyar dolara, Kazakistan ile olan hacmi ise en kısa sürede 15 milyar dolara taşımayı öncelikli hedef olarak belirledi.

Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru'nun Asya ile Avrupa arasında Kuzey Koridoru'na kıyasla çok daha kısa ve güvenli bir rota sunduğunu vurgulayan Bolat; demir yolları, limanlar, kara yolu ağları ve gümrük altyapılarının entegre bir ekonomik sisteme dönüştürüleceğini kaydetti. Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolu ve Türkiye-Azerbaycan-Özbekistan üçlü mekanizması gibi hamlelerin koridora ilave yük akışı sağlayacağı ifade edildi.

Zirvede Özbekistan ile Tercihli Ticaret Anlaşması'nın ürün listesi genişletilirken, sınır kapılarından geçen taşıt ve eşyalara ait verilerin gümrük idareleri arasında elektronik ortamda önceden paylaşılmasını öngören ek protokol imzalandı. Kazakistan ile de benzer şekilde gümrük kontrol prosedürlerinin sadeleştirilmesi ve bilgi paylaşımına dönük adımlar atıldı. Basitleştirilmiş Gümrük Hattı, e-Permit, e-CMR ve dijital tır projeleriyle bürokratik gecikmelerin asgariye indirilmesi hedefleniyor.

Türk taahhüt sektörünün bölgedeki ağırlığına işaret eden Bakan Bolat, müteahhitlerin bugüne kadar Kazakistan'da 30 milyar doları aşan 550 proje, Özbekistan'da ise 9,5 milyar doları aşan 333 proje üstlendiğini belirtti. Bu hacmin artırılması hedefiyle Kazakistan'a özel bir müteahhitlik heyeti gönderilmesi planlanıyor.

İki ülke arasındaki işbirliklerinin kurumsal takvimi de netleşti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki heyet kasım ayında Özbekistan'a çalışma ziyareti gerçekleştirecek. Ardından Türkiye-Özbekistan Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) 9. Dönem Toplantısı ve beraberindeki iş forumu 24 Aralık'ta Türkiye'de düzenlenecek.

Piyasa Notu: Gümrük süreçlerinin dijitalleşmesi ve geçiş kotalarının esnetilmesi, Türk lojistik ve taahhüt şirketlerinin Avrasya pazarındaki operasyonel maliyetlerini düşürerek bölgesel gelirlerini artırabilir.