Merkez Bankacılarından Belirsizlik Mesajı: Sözlü Yönlendirme Dönemi Bitiyor
İstanbul Finans Merkezi'nde toplanan küresel para otoriteleri, artan arz şokları karşısında klasik 'sözlü yönlendirme' politikalarının terk edildiğini ve toplantıdan toplantıya karar alma modeline geçildiğini bildirdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ev sahipliğinde İstanbul Finans Merkezi'nde gerçekleştirilen İstanbul Ekonomi Forumu, küresel merkez bankası başkanlarını ve para politikası yapıcılarını bir araya getirdi. Hong Kong Para Otoritesi Başkanı Eddie Yue moderatörlüğünde düzenlenen 'Belirsizlik Altında Para Politikası' panelinde; küresel şoklar, jeopolitik gerilimler ve yapay zeka dönüşümünün geleneksel aktarım mekanizmaları üzerindeki baskısı ele alındı.
Panelde söz alan Yunanistan Merkez Bankası Başkanı Yannis Stournaras, belirsizlik ortamının merkez bankacılığı pratiklerini kökten değiştirdiğini vurguladı. Piyasalara kesin taahhütler içeren geleneksel sözlü yönlendirme stratejisini geride bıraktıklarını belirten Stournaras, artık esnek bir çerçeve yönlendirmesi benimsediklerini ve kararların toplantı bazlı şekillendiğini söyledi. Negatif faiz ve yoğun parasal genişleme döneminin kapandığını aktaran Stournaras, Avrupa'da uzun vadeli enflasyon beklentilerinin yüzde 2 seviyesinde çıpalandığını ve ciddi bir ikinci tur etkisi görmediklerini kaydetti. Yunanistan ekonomisinin Avro Bölgesi ortalamasının iki katı hızla büyüdüğünü ekleyen Stournaras, yatırımların GSYH'ye oranının yüzde 11'den 18'e yükseldiğine dikkat çekti.
Macaristan Merkez Bankası Başkanı Mihaly Varga ise merkez bankalarının piyasaları kesintisiz fonlamasının ahlaki tehlike yaratacağını savundu. Ocak 2023'te yüzde 24 olan enflasyonu eylülde yüzde 1,6'ya düşürdüklerini belirten Varga, Avrupa Merkez Bankası standartlarına uyum için enflasyon hedefini yüzde 2,5'e indirdiklerini ve bu kararın 1 Ocak 2028'de yürürlüğe gireceğini açıkladı. Varga, belirsizlik çağında tek bir baz senaryoya sadık kalınamayacağını, uç riskleri içeren alternatif senaryoların kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini ifade etti.
Azerbaycan Cumhuriyeti Merkez Bankası Başkanı Taleh Kazimov da enerji fiyatlarındaki oynaklığın cari denge ve rezervler üzerindeki etkisine işaret etti. İthal enflasyonu dizginlemek adına Aralık 2017'den bu yana manatın istikrarını koruduklarını vurgulayan Kazimov, yapay zeka alanında hiper ölçekli veri merkezleri kurmak için uluslararası ortaklarla anlaşma aşamasına geldiklerini bildirdi.
Panelin kapanışında konuşan Hong Kong Para Otoritesi Başkanı Eddie Yue, merkez bankalarının sadece anlık verilere tepki vermek yerine gelen şokların geçici mi yoksa kalıcı mı olduğunu ayrıştırma zorunluluğu ile karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Piyasa Notu: Merkez bankalarının katı ileriye dönük yönlendirmelerden vazgeçip toplantı bazlı karar alma sürecine geçmesi, küresel faiz patikasında volatiliteyi artırabilir ve piyasaların anlık makroekonomik verilere verdiği tepkileri sertleştirebilir.