Lagarde'dan Finansta Yapay Zeka Alarmı: Nükleer Silah Anlaşması Benzeri Küresel İşbirliği Çağrısı

Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Avrupa Sistemik Risk Kurulu (ESRB) Başkanı Christine Lagarde, finans sektöründe hızla kök salan yapay zeka teknolojilerinin yaratabileceği sistemik tehlikelere karşı küresel düzenleyicileri ortak harekete geçmeye çağırdı. ESRB'nin 10. Yıl Konferansı'nda konuşan Lagarde, politika yapıcıların tüm finansal sistemi sarsabilecek riskleri önceden okumak zorunda olduğunu vurguladı.

Avro Bölgesi'nde faaliyet gösteren büyük bankaların yaklaşık yüzde 90'ının üretken yapay zekayı iş süreçlerine dahil ettiğini aktaran Lagarde, insan denetimi dışına çıkan otonom yazılımların piyasalardaki ani dalgalanmaları şiddetlendirerek fiyat mekanizmasını bozabileceğini kaydetti. Lagarde; finansal piyasa istikrarsızlığı, siber zafiyetler ve jeopolitik bağımlılık olmak üzere üç temel risk alanının altını çizdi.

Siber saldırı riskinin yeni bir boyuta evrildiğine işaret eden Lagarde, yapay zeka algoritmalarının sistem açıklarını tespit edip suistimal etme süresini haftalardan saatlere düşürdüğünü belirtti. Dünyanın en gelişmiş modellerinin ABD ve Çin merkezli olduğuna değinen ECB Başkanı, olası bir jeopolitik kriz anında Avrupa'nın bu altyapılardan mahrum kalma riski taşıdığını dile getirdi.

Teknolojik üstünlük yarışını Soğuk Savaş dönemindeki nükleer silah rekabetine benzeten Lagarde, ABD ve Sovyetler Birliği'nin en gergin dönemde bile nükleer kapasiteleri sınırlandıran küresel anlaşmalara imza attığını hatırlattı. Yapay zekada öncü konumdaki ABD'nin uluslararası kuralları bir yavaşlatıcı mekanizma olarak görmesinin vizyonsuz bir yaklaşım olacağını belirten Lagarde, Stephen Hawking'in teknolojinin gücü ile insanın onu yönetme bilgeliği arasındaki yarış sözünü anımsatarak kritik sistemlerin korunmasında ortak aklın şart olduğunu kaydetti.

Piyasa Notu: Otonom algoritmaların işlem hacmini domine ettiği piyasalarda 'flaş çöküş' (flash crash) ve ani likidite buharlaşması riskleri artarken, düzenleyicilerin getireceği olası sınırlandırmalar teknoloji ve fintech hisselerindeki değerlemeler üzerinde doğrudan baskı yaratabilir.