Küresel Piyasalarda Jeopolitik Gerilim ve Faiz Çıkmazı: Borsalardan 1 Trilyon Dolar Silindi
Orta Doğu'da tırmanan tansiyon ve yapay zeka harcamalarının kârlılığına yönelik soru işaretleri küresel borsalardan 1 trilyon dolardan fazla piyasa değeri silerken, gözler Fed, ECB ve BoJ'un açıklayacağı kritik faiz kararlarına kilitlendi.
Tırmanan Orta Doğu gerilimi, tırmanışa geçen petrol fiyatları ve yapay zeka yatırımlarının maliyet baskısı dünya borsalarında sert satış dalgasını tetikledi. Brent petrolün varil fiyatının haftalık bazda yüzde 6,5 artışla 116,9 dolara dayanması küresel enflasyon kaygılarını yeniden alevlendirirken, teknoloji hisseleri öncülüğünde derinleşen satışlarla dünya genelinde hisse senedi piyasalarının değeri 1 trilyon doların üzerinde eridi.
Yarı iletken ve bulut bilişim şirketlerinin devasa veri merkezi harcamalarını yüksek borçlanma maliyetleriyle sürdürmekte zorlanacağı endişesi teknoloji hisselerine darbe vurdu. Wall Street'te Nasdaq endeksi haftayı yüzde 0,71, S&P 500 endeksi ise yüzde 0,47 kayıpla tamamladı; Dow Jones endeksi ise yüzde 0,41 artışla pozitif ayrıştı. Şirket bilançolarında Meta, üçüncü çeyrekte net kârını yüzde 264 artışla 9,9 milyar dolara, gelirini 64,6 milyar dolara çıkararak beklentileri aşarken; Tesla'nın net kârı yüzde 43 gerileyerek 787 milyon dolara indi.
Enflasyonist baskıların faizleri uzun süre zirvede tutacağı algısıyla altın tarafında hızlı çözülme yaşandı. Altının ons fiyatı haftalık yüzde 4,1 değer kaybederek 3 ay aradan sonra ilk defa kritik eşiğin altına indi ve 3 bin 995 dolardan kapandı. Güvenli liman arayışındaki sermaye tahvillere yönelirken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 8 baz puan düşüşle yüzde 5 seviyesine çekildi. Dolar endeksi haftayı 101,8 düzeyinde yatay tamamladı.
Avrupa cephesinde jeopolitik risklere Fransa'daki iç karışıklıklar eklendi. Kamu maliyesine ilişkin endişelerle Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,07 ile 2002'den bu yana en yüksek seviyesini test ederken, 2013 yılından bu yana ilk kez ABD 10 yıllık faizinin üzerine çıktı. Bu gelişmelerle Fransa CAC 40 yüzde 2,19, Almanya DAX yüzde 1,84 ve Londra FTSE 100 yüzde 1,76 geriledi. Asya borsalarında da teknoloji hisselerindeki çıkışlar öncülüğünde Hong Kong Hang Seng yüzde 4,52, Tokyo Nikkei 225 yüzde 4,03 kayıp yaşadı.
Yeni haftanın ajandasında merkez bankalarının faiz patikası ve yoğun veri trafiği öne çıkıyor. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) politika faizini sabit tutması beklenirken, Fed Başkanı Kevin Warsh'ın vereceği mesajlar, ABD büyüme ve çekirdek PCE rakamları yakından izlenecek. Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) kararları ile Alphabet, Microsoft ve Amazon bilançoları yön arayışında belirleyici olacak.
Yurt içinde ise Borsa İstanbul BIST 100 endeksi küresel risk iştahındaki zayıflama eşliğinde haftayı yüzde 5,16 düşüşle 11.116,99 puandan noktaladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), politika faizini 5 toplantı sonra ilk kez 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya düşürdü. Gecelik borç verme faizi yüzde 39'a, gecelik borçlanma faizi yüzde 34,5'e çekildi. Dolar/TL haftayı yüzde 0,4 artışla 49,6940 seviyesinde kapattı. Meclis'te kabul edilen yasal düzenlemeyle tasfiye edilen yatırım fonlarına ilişkin kayıpların karşılanmasında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ve Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) yetkilendirildi. Yurt içi piyasalar 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı tatili nedeniyle çarşamba yarım gün, perşembe tam gün kapalı kalacak.
Piyasa Notu: Petrolün 117 dolara yaklaşması küresel çapta dezenflasyon sürecini riske atarak faiz indirim döngülerini öteleyebilir; bu durum hisse senedi ve altın gibi varlıklarda dalgalanmayı artırırken nakit ve sabit getirili enstrümanların getiri avantajını korumasını sağlar.