Küresel Enerji Verimliliği Hedefi İçin Yıllık 3,2 Trilyon Dolarlık Yatırım Şart
Uluslararası kuruluşların ortak raporuna göre, 2030 iklim hedeflerine ulaşılması için küresel enerji verimliliği yatırımlarının yıllık ortalama 3,2 trilyon dolara çıkarılması ve enerji yoğunluğundaki iyileşmenin yüzde 5,6'ya yükselmesi gerekiyor.
Küresel iklim hedeflerine ulaşılabilmesi için enerji verimliliği yatırımlarının mevcut seviyesini neredeyse dokuza katlaması gerekiyor. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA), COP31 Başkanlığı ve Küresel Yenilenebilir Enerji İttifakı (GRA) tarafından hazırlanan ortak raporda, enerji yoğunluğundaki iyileşmenin 2026-2030 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,6'ya yükseltilmesinin zorunlu olduğu ortaya kondu.
Rapora göre, 2025'te yüzde 1,7 olarak ölçülen enerji yoğunluğu iyileşmesi, 2030'a kadar tutturulması planlanan yıllık yüzde 4'lük çıtanın gerisinde kaldı. Oluşan açığın kapanması için 2025 yılında kaydedilen 369 milyar dolarlık enerji verimliliği ve tasarrufu harcamalarının, 2026-2030 periyodunda yıllık 3,2 trilyon dolara çıkarılması öngörülüyor.
Gelişmekte olan ekonomilerdeki yüksek sermaye maliyetleri verimlilik hamlelerinin önündeki temel bariyerlerden birini oluşturuyor. Raporda, gelişmekte olan ülkelerin Birleşmiş Milletler'e sunduğu Ulusal Katkı Beyanlarının (NDC) yüzde 75'inden fazlasında hedeflere erişmek adına uluslararası finansal desteğin şart olduğu belirtildi.
Tüketim tarafının elektrifikasyonu, nihai enerji talebinin dizginlenmesinde kritik role sahip bulunuyor. Bu çerçevede, nihai tüketimde elektriğin payının 2023'teki yüzde 23 düzeyinden 2030'da yüzde 30'a, COP31 Başkanlığı gündemine göre 2035'te ise yüzde 35'e taşınması planlanıyor. Sektörel bazda elektriğin payının 2030'a kadar binalarda yüzde 36'dan yüzde 53'e, sanayide yüzde 27'den yüzde 31'e, ulaştırmada ise yüzde 1'den yüzde 7'ye yükselmesi bekleniyor.
Geleneksel kazanlara kıyasla yüzde 300 ila 400 daha yüksek verim sağlayan ısı pompaları ve içten yanmalı motorlara oranla yüzde 60 ila 80 daha verimli çalışan elektrikli araçlar dönüşümün merkezinde yer alıyor. 2024'te yaklaşık 57 milyon olan elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araç sayısının, 2030'da 360 milyona ulaşarak küresel filonun yüzde 20'sini oluşturması gerektiği hesaplanıyor.
Öte yandan politika uygulama açığı da devam ediyor. İncelenen 120 ulusal iklim planının (NDC 3.0) yüzde 90'ında enerji verimliliğinden bahsedilmesine karşın, ülkelerin yalnızca yüzde 43'ü ölçülebilir ve rakamsal bir verimlilik hedefi taahhüt etmiş durumda.
Piyasa Notu: Enerji verimliliği harcamalarının 3,2 trilyon dolara çıkma zorunluluğu; ısı pompası üreticileri, elektrikli araç şarj altyapısı ve akıllı şebeke teknolojileri geliştiren şirketler için büyük ölçekli bir fon akışına işaret ediyor.