Konutta 'Alıcı Piyasası' Dönemi: Peşin Alımda İskonto Fırsatı ve Evim Şirketleri
Yüksek mevduat faizleri ve likidite sıkışıklığı gayrimenkul sektöründe alıcıların pazarlık gücünü zirveye taşırken, peşin alımlarda sunulan yüksek iskontolar ve tasarruf finansman teslimatları piyasada belirleyici oluyor.
Gayrimenkul piyasasında sıkı para politikası, yüksek mevduat getirileri ve krediye erişim maliyetlerinin yarattığı nakit sıkışıklığı, dengeleri alıcı lehine çevirmiş durumda. Enflasyondan arındırılmış reel konut fiyatlarının 2023 zirvesine kıyasla yüzde 23 ile yüzde 36 arasında gerileyerek 2020-2021 seviyelerine indiği bu dönemde, peşin likiditeye sahip tüketiciler için ciddi iskonto fırsatları ortaya çıkıyor.
Peşin Alımlarda Yüksek İskonto Avantajı
Konut satışlarında nakdin azaldığı mevcut konjonktür, satıcıların fiyat esnekliğini artırarak piyasada tam anlamıyla bir 'alıcı piyasası' oluşmasını sağladı. Nakit parası olan yatırımcı ve tüketiciler, liste fiyatları üzerinden çift haneli iskonto oranlarıyla pazarlık yapabiliyor. İlk 9 aylık verilere bakıldığında, birinci el konut satışlarının geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 2 bin adet gerilediği, toplam satışlar içindeki payının yüksek görünmesinin ise genel pazar daralmasından kaynaklandığı dikkat çekiyor.
Oturum Amaçlı Alımlarda Yüzde 33'lük Vergi ve Maliyet Avantajı
Piyasadaki dinamikler incelendiğinde, kendi oturacağı konutu satın alan hanehalklarının yatırımcılara kıyasla çok daha karlı bir pozisyonda olduğu hesaplanıyor. Kira stopajı, gelir vergisi ve kiracı kaynaklı amortisman/yıpranma maliyetlerinden muaf olan oturum amaçlı alıcılar, yatırım amacıyla gayrimenkul edinenlere göre yaklaşık yüzde 33 oranında daha yüksek bir net getiri avantajı elde ediyor.
Tasarruf Finansman Şirketlerinde Teslimat Dalgası
Geleneksel bankacılık kredilerinin maliyetli olması nedeniyle pazar payı yaklaşık yüzde 30 seviyesine ulaşan tasarruf finansman (evim) şirketlerinde ise hareketlilik artıyor. Sektöre yönelik yasal düzenlemeler öncesinde yapılan sözleşmelerin teslimat takvimlerinin Kasım ve Aralık aylarında zirve yapması bekleniyor. Bu teslimatların, yılın son çeyreğinde konut talebine ek bir nakit akışı sağlaması öngörülüyor.
Piyasa Notu: Reel konut fiyatlarının dip seviyelere yaklaştığı bu dönemde, mevduat getirisi cazip görünse de bütçesi elveren ve oturum amacıyla konut almayı planlayan tüketiciler için peşin pazarlık marjları tarihi bir alım fırsatı sunuyor.