İHA Tehdidi Rus Havacılığını Kilitliyor: Uçuş Kısıtlamaları 9 Kat Arttı

Rusya hava sahasında insansız hava araçlarının (İHA) yarattığı güvenlik riski, Batı yaptırımlarıyla zaten dar boğazda olan sivil havacılık sektörünü derinden sarsıyor. Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansının (Rosaviatsiya) verilerini takip eden analiz platformu Doletit, yılın ilk 10 ayında havalimanlarında tam 3 bin 596 kez geçici uçuş kısıtlamasına gidildiğini bildirdi. Özellikle ekim ayında kayıtlara geçen 545 kısıtlama kararı, geçen yılın aynı ayındaki 60 kısıtlamaya kıyasla neredeyse 9 katlık bir sıçramayı işaret ediyor.

Saldırı dalgaları Ukrayna sınır hattıyla sınırlı kalmayıp doğrudan başkent Moskova'yı çevreleyen Şeremetyevo, Vnukovo, Domodedovo ve Jukovski havalimanlarını hedef alıyor. Gece 23.00 ile sabah 06.00 saatleri arasına yoğunlaşan hava sahası kapanmaları, iniş ve kalkış trafiğini saatlerce durduruyor. Rusya Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre, ocak-ağustos periyodunda iki saatten fazla rötara giren seferlerin hacmi yüzde 20,3 yükselerek 118 bin 175'e tırmandı. Doletit'in ekim ayı taramasında ise 118 havalimanındaki yaklaşık 131 bin uçuştan 51 bin 904'ü en az 15 dakika gecikirken, 7 bin 86 sefer tamamen iptal edildi.

Sefer iptalleri ve zorunlu rota sapmaları hava yolu şirketlerinin operasyonel maliyetlerini katlıyor. Ülkenin bayrak taşıyıcısı Aeroflot, sadece 23 Ekim ile 29-30 Ekim tarihlerinde Şeremetyevo'da uygulanan kısıtlamalar yüzünden 4 bin 200'ü aşkın yolcuyu otellerde ağırlamak zorunda kaldı. Şirket bu yolculara 30 binden fazla yemek kuponu ve yaklaşık 12 bin şişe su dağıtırken, mahsur kalan yaklaşık 1800 kişiyi varış noktalarına otobüslerle taşıdı. Uçuş ekiplerinin yasal dinlenme sürelerinin dolması ise sefer zincirlerinde zincirleme aksamalara neden oluyor.

Avrupa Birliği ve ABD'nin uyguladığı yaptırımlar nedeniyle yedek parça temini, sigorta ve bakım hizmetlerinden mahrum kalan Rus hava taşımacıları, iç hatlarda yaşanan bu lojistik tıkanıklıkla birlikte maliyet krizinin eşiğine sürükleniyor. Küresel rotaları kapanan filo, şimdi kendi sahasında artan operasyonel giderleri ve gecikme tazminatlarını göğüslemeye çalışıyor.

Piyasa Notu: Rus hava yolu şirketlerinin artan konaklama, alternatif lojistik ve yakıt maliyetleri kâr marjlarını hızla eritirken; kısıtlamalar ve parça temini krizinin iç hat bilet fiyatlarında enflasyonist baskıyı daha da tırmandırması bekleniyor.