IEA Başkanı Fatih Birol'dan Küresel Enflasyon Uyarısı: Dizel Fiyatları İki Katına Çıktı

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, ulaştırma ve tarım sektörlerinin ana yakıtı olan dizel fiyatlarının savaş öncesine kıyasla yaklaşık iki katına çıktığını belirterek, bu artışın dünya genelinde enflasyonu doğrudan yukarı çekeceğini söyledi.

Antalya'da düzenlenen 'İklimin Ötesinde' buluşmasında konuşan Birol, piyasaların sadece ham petrolün varil fiyatına odaklanmasının eksik bir bakış sunduğunu ifade etti. Ham petrolün 100 dolar bandında seyrettiğini kaydeden Birol, asıl krizin işlenmiş ürünlerde yaşandığını ve Orta Doğu ile Rusya'da hasar gören rafineriler nedeniyle dizel tedarikinde küresel bir darboğaz oluştuğunu aktardı.

Yaşanan enerji krizinin ülkeleri kendi kaynaklarını üretmeye ve elektrifikasyona yönelttiğini belirten Birol, 1970'lerdeki petrol şoklarının ardından gelen dönüşüme benzer bir sürecin başladığını vurguladı. Enerji güvenliği, yüksek maliyetler ve iklim taahhütlerinin tarihte ilk kez bu denli örtüştüğünü dile getiren IEA Başkanı, COP31 zirvesinde elektrifikasyon hedeflerine verilecek küresel desteğin sermaye akışlarını kalıcı olarak değiştireceğini kaydetti.

Konuşmasında kritik mineraller ve nadir toprak elementleri konusundaki jeopolitik risklere de değinen Birol, tedarik zincirinde Çin'in elindeki kozun büyüklüğüne işaret etti. İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini hatırlatan Birol, Pekin yönetiminin mineral ihracatını yarı yarıya kısması durumunda tüm dünya otomotiv sanayisinin derin bir krizle karşı karşıya kalacağını belirtti.

Piyasa Notu: Dizel fiyatlarındaki kalıcı yükseliş, özellikle gıda ve lojistik maliyetlerini doğrudan artırarak merkez bankalarının faiz indirim döngülerini geciktirebilir ve hisse senedi piyasalarında marj baskısı yaratabilir.