Hedef Portföy Tasfiyesinde SPK Kriterleri: Takasın Durdurulması, Fahiş Kazanç Denetimi ve Net Yatırım Maliyeti

Hedef Portföy bünyesinde bulunan fonların olağanüstü tasfiyeden olağan tasfiyeye geçiş sürecinde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve ekonomi yönetiminin uyguladığı denetim mekanizmaları netlik kazandı. Tasfiye kapsamındaki toplam 31 fonun 18'inde olağan tasfiye süreci tamamlanırken, 13 fon ise farklı yasal statüde inceleme altında tutuluyor. Yetkililerin süreçteki temel önceliğinin, fon havuzundaki mevcut likiditeyi korumak ve tüm pay sahiplerine adil dağıtım sağlamak olduğu belirtiliyor.

Takasın Durdurulması ve Likidite Havuzunun Korunması

Tasfiye sürecinin kritik aşamalarından biri olan 14 Eylül ve 16 Eylül tarihlerinde; THF, TLY, PNU, PRY ve TP2 fonlarında satış emri veren yatırımcıların işlemlerinde takas durduruldu. Takas işlemlerinin durdurulması nedeniyle, iletilen satış emirlerinin fiyatla eşleşmiş olması yatırımcılar lehine kesinleşmiş bir alacak hakkı doğurmadı. Düzenleyici otoritenin bu adımı atmasındaki temel amacın, fon havuzunun erken satış emirleriyle tamamen tükenmesinin önüne geçmek ve kalan portföyün dengeli tasfiyesini sağlamak olduğu kaydedildi.

T+0 ve T+2 Fon Ayrımı ile Fahiş Kazanç Denetimi

Düzenleme adımlarında T+0 valörlü para piyasası fonları ile T+2 valörlü hisse senedi yoğun fonlar arasında belirgin bir ayrım gözetiliyor. Para piyasası fonlarında oluşan getirilerin mevzuat gereği faiz ve nema geliri niteliğinde olduğu kabul edilirken, hisse senedi yoğun fonlardaki kazançların önemli bir bölümünün suni ve şişirilmiş fiyat hareketlerine dayandığı tespit edildi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de Bloomberg HT yayınında konuya ilişkin yaptığı değerlendirmelerde, özellikle 10 milyon TL üzerindeki portföylerde enflasyon hesabı ve haksız oluşan fahiş kazançların geri çağrılması prensiplerinin devrede olduğunu vurgulamıştı.

Net Yatırım Maliyeti ve Ara Ödeme Takvimi

Tüm fon pay sahiplerine eşit ve adil bir geri dönüş sağlayabilmek adına 'net yatırım maliyeti' formülü devreye alındı. Bu formül kapsamında, geçmiş dönemde elde edilen olağandışı ve manipülatif yüksek kazançlar ana paradan mahsup edilerek yatırımcıların reel maliyeti belirlenecek. İlgili kararların Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından, net yatırım maliyeti baz alınarak hak sahiplerine yönelik ilk ara ödemelerin Ekim ayı sonunda kademeli olarak başlatılması öngörülüyor.

Piyasa Notu: Tasfiye sürecinde net yatırım maliyeti modelinin işletilmesi, sermaye piyasalarında manipülatif kazançların sistemden tahliyesini zorunlu kılarken, fon havuzlarında kalan küçük ve kurumsal yatırımcıların ana paralarını korumayı hedefleyen emsal bir regülasyon adımı niteliği taşıyor.