Fon Kanun Teklifinde Ara Ödeme Kriterleri Netleşti: 1 Milyon TL Tavan ve Net Yatırım Hesabı Nasıl İşleyecek?

TBMM komisyon gündemine gelen 9 Ekim tarihli kanun teklifi, tasfiye ve kriz sürecindeki fonlara ilişkin alacak dengesini ve ödeme takvimini yeniden düzenliyor. Düzenleme kapsamında, fon yatırımcılarına fon bazında azami 1 milyon TL tavan ile ara ödeme yapılması planlanıyor. Belirlenen 1 milyon TL'lik tutar kesin bir ödeme garantisi teşkil etmezken, kişi başına uygulanabilecek azami yasal üst sınırı temsil ediyor.

Ödemelerde Likidite Dengesi ve SPK Yetkisi

Ara ödemelerin fiili tutarı, fonun kasasındaki mevcut nakit yeterliliğine ve yatırımcının sisteme sağladığı net nakit giriş-çıkış farkına göre hesaplanacak. Fon varlıklarının tüm alacakları aynı anda karşılamaya yetmediği durumlarda Sermaye Piyasası Kurulu'na (SPK) iki temel dağıtım modeli uygulama yetkisi tanınıyor:

• Net yatırım tutarı en düşük olandan başlanarak ödemelerin kademeli olarak yapılması,
• Tüm hak sahipleri için geçerli olacak ortak bir ara ödeme üst sınırının belirlenmesi.

Ortak tavan sınırının örneğin 300 bin TL olarak belirlendiği bir senaryoda, 200 bin TL net alacağı bulunan bir yatırımcı alacağının yüzde 100'ünü tahsil edebilirken; 800 bin TL alacağı bulunan yatırımcı yalnızca 300 bin TL (%37,5) ara ödeme alabilecek.

Portföy Türleri ve Net Yatırım Hesaplama Kriterleri

Para piyasası fonları haricinde kalan hisse senedi ve serbest fonlarda yapılacak ara ödemeler, hesaplama tarihinden bir gün önceki katılma paylarının toplam güncel piyasa değerini aşamayacak. Bu kural, fonun güncel portföy değerinin üzerinde bir likidite çıkışı yaşanmasını engellemeyi hedefliyor.

Ara ödeme mekanizmasında yatırımcının geçmiş nakit akışları dikkate alınacak. Geçmiş dönemlerde fondan yüksek kâr realizasyonu yaparak nakit çeken ve mevcut paylarını fonda tutmaya devam eden yatırımcıların net yatırımı sıfır veya negatif bakiye verdiğinde, bu kişilere ara ödeme yapılmayacak. Ancak bu durum, ilgili yatırımcıların nihai tasfiye sürecindeki pay haklarının silindiği anlamına gelmeyecek.

Enflasyon Düzeltmesi ve Getiri İddiaları

Teklif metninde kamuoyunda tartışılan fon getirilerinin silinip yerine mevduat faizi işletileceğine dair bir hüküm yer almıyor. Endeksli net yatırım hesabında enflasyon düzeltmesi mekanizması, yalnızca nakit yetersizliği senaryosunda devreye girecek ve hesaplama TÜFE ile Yİ-ÜFE ortalaması baz alınarak yürütülecek.

Piyasa Notu: Kanun teklifi, tasfiye sürecindeki fonlarda küçük yatırımcıların likiditeye daha hızlı erişmesini sağlarken, geçmişte nakit çıkışı yapmış büyük pay sahiplerinin ara ödemeden ziyade nihai tasfiye sürecini beklemesini zorunlu kılıyor.