Fındıkta İhracat Değerini Korumanın Yolu: Nem Oranında Hedef Yüzde 6

Türkiye'nin küresel piyasalarda lider olduğu fındık sektöründe, ürün kalitesini ve ekonomik değerini doğrudan etkileyen kurutma süreçleri kritik önem taşıyor. Düzce Üniversitesi Fındık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Şemsettin Kulaç, hasat sonrası nem oranının doğru yönetilmemesinin hem ciddi sağlık riskleri barındıran aflatoksin maddesine yol açtığını hem de ürünün piyasa değerini düşürdüğünü belirtti.

Hasat edilen yaş fındığın yaklaşık yüzde 40 oranında nem barındırdığına işaret eden Kulaç, bu değerin hızla yüzde 10'un altına indirilmesi gerektiğini vurguladı. Raf ömrünü ve depolama dayanıklılığını maksimize eden ideal nem oranının yüzde 6 olduğunu aktaran Kulaç, kurutma işleminin toprak ve çimen gibi doğrudan nem çeken zeminler yerine branda üzerinde güneşle temas ettirilerek yapılması gerektiğini ifade etti. Yetersiz kurutmanın kanserojen aflatoksin oluşumuna zemin hazırladığına değinen Kulaç, bu durumun fındıkta acı bir tat yarattığını, karaciğer ve kalp sağlığı üzerinde ağır tahribatlara yol açabileceğini hatırlattı.

Uluslararası pazardaki rakiplerin kurutma teknolojilerini değerlendiren Kulaç; Şili, İtalya, Sırbistan ve Ukrayna gibi ülkelerde üreticilerin fındığı topladıktan sonra doğrudan silolarda kurutarak yüzde 6 nem seviyesine ulaştırdığını aktardı. Türkiye'de de silo kurutmasının yaygınlaşması gerektiğini belirten Kulaç, kurutma esnasında sıcaklığın 35-40 derecenin üzerine çıkmaması gerektiği uyarısında bulundu. Yüksek sıcaklığın fındıkta yağlanma ve yapısal bozulmalara yol açtığına dikkat çeken Kulaç, köylerde kooperatifler aracılığıyla kurulacak ortak siloların ürün güvencesi sağlayacağını ve gelir kayıplarının önüne geçeceğini kaydetti.

Piyasa Notu: Aflatoksin riski ve nem kaynaklı kalite kayıpları, Türk fındığının uluslararası pazarlarda gümrükten geri dönmesine ve fiyat kırılmasına yol açabiliyor. Üreticilerin kooperatifleşerek modern silo altyapılarına yönelmesi, hem rekolte kaybını önleyecek hem de ihracat gelirlerinin sürdürülebilirliğini teminat altına alacaktır.