EPDK'den Doğal Gaz Toptan Piyasasında Kritik Düzenleme: Fiyat Marjı ve İşlem Kuralları Değişti
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), toptan doğal gaz piyasasında referans fiyat hesaplamasına yüzde 50'lik marj sınırı getirerek işlem limitlerini ve sistem dengeleme kurallarını baştan belirledi.
Organize toptan doğal gaz satış piyasasında aşırı fiyat dalgalanmalarını engellemek ve sistem dengesini sağlamlaştırmak amacıyla kritik teknik düzenlemelere gidildi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esaslarında Değişiklik Yapılmasına Dair Kurul kararı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemenin en belirgin ayağını Günlük Referans Fiyatı (GRF) hesaplama metodolojisi oluşturdu. Ayın ilk gaz günü hariç tutulmak şartıyla, gerçekleşen eşleşmelerden son yayımlanan GRF değerinin yüzde 50 altında ve yüzde 50 üzerinde kalan fiyatlar hesaplamadan muaf tutulacak. İlgili gaz gününden bir gün önce saat 08.00 ile gaz gününü izleyen gün saat 08.00 arasındaki tüm işlemler, ilave dengeleyici işlemlerle birlikte ağırlıklı ortalama fiyat hesabına dahil edilecek ve nihai fiyat ertesi gün saat 08.30'da duyurulacak.
Sürekli Ticaret Platformu'nda (STP) sunulacak işlem hacimlerine de standart getirildi. Platformda sunulabilecek asgari teklif miktarı 1000 standart metreküp, azami miktar ise her gaz günü 12.00-14.05 saat aralığı istisna olmak üzere 500 bin standart metreküp olarak sınırlandırıldı.
İletim şirketinin STP bünyesinde devreye alacağı ilave dengeleyici işlemlerde sistem güvenliğini korumak amacıyla, aynı yöndeki diğer teklifler belirlenen işlem saatinden 5 dakika önce başlayarak toplam 10 dakika boyunca pasife çekilecek.
Ödeme ve teminat yükümlülüklerini aksatan ya da mevzuata aykırı işlemleri düzeltmeyen piyasa katılımcılarının sisteme erişiminin askıya alınması ile veri yayımlama ve raporlama yükümlülüklerine dair yeni kurallar 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Fiyat marjı ve işlem limitlerini kapsayan operasyonel maddeler ise bugünden itibaren uygulanmaya başlandı.
Piyasa Notu: Getirilen yüzde 50'lik marj tavanı, toptan gaz piyasasında spekülatif veya anlık arz şoklarından kaynaklanan sert fiyat sıçramalarını dizginleyerek sanayicinin ve enerji üreticilerinin maliyet öngörülebilirliğini artıracaktır.