Emtia Piyasasında Ayrışma: Metallerde Sert Düşüş, Enerjide Yükseliş
ABD tahvil faizlerindeki 2002 zirvesi ve güçlenen dolar kıymetli metalleri sert satış baskısı altına alırken, Orta Doğu merkezli jeopolitik arz riskleri petrol ve doğal gaz fiyatlarını yukarı taşıdı.
Küresel emtia piyasalarında geride kalan hafta, varlık sınıfları arasındaki keskin ayrışmaya sahne oldu. ABD tahvil getirilerinin son 22 yılın zirvesine tırmanması ve doların güç kazanması kıymetli ve baz metalleri aşağı çekerken; Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler enerji grubuna alım getirdi.
ABD'de 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5,34 ve 30 yıllık tahvil getirisinin yüzde 5,69 ile 2002'den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeleri test etmesi, faiz getirisi bulunmayan değerli madenlerin maliyetini artırdı. Dolar endeksinin haftayı yüzde 1 artışla 101,9 seviyesinden kapatmasıyla birlikte altının ons fiyatı 4 bin 111 dolara kadar gerileyerek 5 Ağustos sonrası en düşük seviyeyi gördü. Haftanın devamında açıklanan zayıf tarım dışı istihdam verisinin Fed'in faiz artırım ihtimalini yüzde 23'e düşürmesi kısa süreli bir toparlanma sağlasa da altın haftayı yüzde 3,4 kayıpla 4 bin 141 dolardan tamamladı. Haftalık bazda paladyum yüzde 8, gümüş yüzde 6,1 ve platin yüzde 4,6 değer kaybetti.
Endüstriyel metaller cephesinde de satış ağırlıklı görünüm hakimdi. Çin'de imalat sanayi PMI verisinin 50,1 ile yeniden büyüme eşiğine geçmesi ve Çin Merkez Bankası'nın fonlama faizini 25 baz puan indirmesi kayıpları sınırlamaya yetmedi. Şili'nin Escondida madenindeki grev riski ve ağustos üretiminin yüzde 12,8 düşmesine rağmen bakır yüzde 2,9 geriledi. Tezgah üstü piyasada alüminyum yüzde 5,4, nikel ve çinko yüzde 5,1, kurşun ise yüzde 4,7 düşüş kaydetti.
Metallerin aksine enerji emtiaları jeopolitik risk primiyle değer kazandı. ABD-İran gerilimi ve rafineri tedarik sorunlarının etkisiyle aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 3,5, doğal gaz ise yüzde 1,2 primle kapattı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda G7 liderlerinin 4 ay içinde 100 milyon varillik stratejik petrol rezervini piyasaya sürme kararı alması, haftanın son işlem gününde ham petroldeki yükseliş hızını dengeledi.
Tarım emtialarında ise hasat ve stok raporları belirleyici oldu. ABD Tarım Bakanlığı'nın (USDA) mısır stoklarının yıllık yüzde 35 artışla 2,1 milyar kileye ulaştığını açıklaması Chicago Ticaret Borsası'nda mısıra yüzde 5,9 satış getirdi. Buğday yüzde 2,9, soya fasulyesi yüzde 3,2, pirinç yüzde 1,4 gerilerken; Brezilya'daki kuraklık endişeleriyle kahve yüzde 4,4, şeker ise yüzde 7,6 yükseldi.
Piyasa Notu: Tahvil faizlerinin 2002 zirvelerinde dengelenmesi ons altın ve gümüş üzerindeki baskının bir süre daha sürebileceğini gösterirken; petrol fiyatlarındaki jeopolitik kaynaklı katılık, küresel dezenflasyon sürecini ve merkez bankalarının faiz indirim takvimini geciktirebilecek en kritik risk faktörü olmaya devam ediyor.