Emlakta Güvenli Ödeme 1 Aralık'a Ertelendi: Sektörden Tapu Harcı ve Vergi Çözümü Çağrısı
Taşınmaz satışlarında dolandırıcılığı ve kayıt dışılığı önlemeyi amaçlayan zorunlu Güvenli Ödeme Sistemi'nin yürürlük tarihi 1 Aralık'a ertelendi. Sektör temsilcileri kararı memnuniyetle karşılarken, sistemin tam randımanlı çalışabilmesi için tapu harçlarında indirim ve değer artış kazancı vergisi muafiyeti istedi.
Ticaret Bakanlığı tarafından gayrimenkul alım satımlarında nakit taşıma riskini bitirmek, sahtecilik vakalarını engellemek ve kayıt dışılığı asgari düzeye indirmek üzere hazırlanan zorunlu Güvenli Ödeme Sistemi'nin başlangıç tarihi 1 Aralık'a ötelendi. Ekim ayı itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanan uygulama, altyapı ve teknik entegrasyon süreçlerinin sağlıklı şekilde tamamlanması amacıyla Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle ertelendi.
Ertelenme kararını değerlendiren Türkiye Tüm Emlak Müşavirleri Federasyonu Başkanı Hacı Ali Taylan, sistemin taşınmaz ticaretinde güven ortamını tesis edeceğini ancak sahadaki mali dinamikler çözülmeden tam kapasite çalışamayacağını vurguladı. Gayrimenkullerin tapuda gerçek değerinin altında gösterilmesi alışkanlığının sisteme set çekebileceğine işaret eden Taylan, 10 milyon liralık bir mülkün tapuda 3 milyon lira gösterilmesi halinde Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yalnızca 3 milyon liranın aktarılacağını, kalan tutarın yine kayıt dışı yollarla elden teslim edilmek zorunda kalınacağını belirtti.
Sistemin otomotiv sektöründeki gibi aksamadan işleyebilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı'na iki kritik öneri sunan Taylan, tapu harçlarının yüzde 1 seviyesine çekilmesinin vatandaşları gerçek satış bedelini beyan etmeye teşvik edeceğini kaydetti. Taylan ayrıca, geçmişte mülkünü belediye rayiç bedeli üzerinden düşük değerle tescil ettiren vatandaşların bugün gerçek bedelle satış yaptıklarında ağır bir gelir vergisi yüküyle karşılaştıklarına işaret ederek, uygulamanın başarısı için bir defaya mahsus değer artış vergisi muafiyeti getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) tarafındaki gelişmelere de değinen Taylan, e-Devlet üzerinden verilen ilan yetkisinin kamuoyunda pazarlama ve satış yetkisi gibi algılandığını, bakanlıkla yapılan görüşmeler sonucunda yakın zamanda tek ekran üzerinden hem ilan hem de pazarlama sözleşmesi yetkisinin dijital ortamda verilebileceğini aktardı. Sahte beyanların önüne geçmek adına Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile sistem entegrasyonu sağlandığını belirten Taylan, mükerrer ilanları ve fiyat karmaşasını engellemek adına bir taşınmaz için 3 aylık süreçte yalnızca tek bir emlak ofisinin yetkilendirilmesi yönündeki mevzuat taleplerini yineledi.
Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Esnaf Odası Başkanı Burak Arpacı ise sistemin kusursuz biçimde entegre edilmesi adına ertelemenin yerinde bir adım olduğunu belirtti. Satış sürecinde tek emlak işletmesinin yetkili kılınmasının hem hak sahiplerini hem de danışmanları koruyacağını savunan Arpacı, rayiç bedel ile piyasa değeri arasındaki uçurumun makul düzenlemelerle kapatılması ve tüm işlemlerin gerçek tutarlar üzerinden yürütülmesi gerektiğini kaydetti.
Piyasa Notu: Tapuda gerçek değer beyanının önündeki en büyük engel yüksek tapu harçları ve değer artış kazancı vergisi yükü olarak kalmaya devam ediyor. Bu maliyetler optimize edilmedikçe, dijitalleşen ve zorunlu hale gelen güvenlik sistemleri gayrimenkul piyasasındaki kayıt dışılığı tamamen bitirmekte yetersiz kalabilir.