Dünya Bankası'ndan 2026 Uyarısı: Emtia Fiyatlarında Yüzde 23'lük Yeni Şok Dalgası Kapıda
Dünya Bankası, jeopolitik krizler ve azalan stoklar nedeniyle küresel emtia fiyatlarının 2026'da yüzde 23,1 sıçrayacağını ve petrolün varil başına ortalama 91 dolara tırmanacağını öngördü.
Küresel piyasalar, jeopolitik çatışmalar ve iklim olaylarının tetiklediği yeni bir maliyet dalgasıyla karşı karşıya. Dünya Bankası tarafından yayımlanan son Emtia Piyasaları Görünüm Raporu, genel emtia sepetinde 2026 yılında yüzde 23,1 oranında sert bir artış yaşanacağını ortaya koydu.
Rapora göre Orta Doğu'daki tansiyon petrol stoklarını hızla tüketirken, enerji maliyetleri son dört yılın zirvesine tırmanıyor. Brent petrolün varil fiyatının 2025 yılındaki 69 dolar seviyesinden 2026'da ortalama 91 dolara yükselmesi bekleniyor. Çatışmaların büyümesi ve Rus petrol altyapısındaki hasarın sürmesi durumunda ise petrolün 2027'de 105 dolara fırlayabileceği senaryosu masada duruyor. Enerji grubundaki bu sıçrama, genel enerji fiyatlarında 2026'da yüzde 32'lik bir artışa işaret ediyor.
Gıda tarafında da tablo kırılganlığını koruyor. Tahıl sevkiyatlarındaki aksamalar, El Nino hava olayının tarımsal rekolteyi baskılaması ve yükselen akaryakıt ile gübre fiyatları nedeniyle gıda emtialarında 2026'da yüzde 10,3, 2027'de ise yüzde 7,2 yükseliş tahmin ediliyor. Küresel petrol arzının 2026'da yüzde 5,2 daralacağını hesaplayan Dünya Bankası, bunun 2020 kriz dönemi hariç tutulduğunda son 40 yılı aşkın sürenin en büyük arz kesintisi olacağını bildirdi.
Yeşil enerji dönüşümü, elektrikli araçlar ve yapay zeka veri merkezlerinin yarattığı taleple bakır, kalay ve alüminyum gibi endüstriyel metallerin 2026'da yüzde 24,5 değer kazanması bekleniyor. Güvenli liman arayışının merkezinde yer alan değerli metallerde ise yüzde 39,9'luk prim öngörülürken, bu grupta altının 2026'da yüzde 33,6 yükseliş kaydedeceği hesaplanıyor.
Dünya Bankası Başekonomist Yardımcısı ve Beklentiler Grubu Direktörü Ayhan Köse, piyasaların eş zamanlı çok sayıda büyük şokun baskısı altında olduğunu vurguladı. Köse, artan enerji maliyetleri ve ticari tıkanıklıkların enflasyon baskısını artırırken ekonomik büyümeyi zayıflattığına işaret ederek, dar gelirli hanehalklarının ve borç yükü altındaki ülkelerin korunmasının hayati önem taşıdığını belirtti.
Piyasa Notu: Petrol ve tarımsal emtiadaki bu olası maliyet artışı, küresel merkez bankalarının faiz indirim döngüsünü yavaşlatabilir ve Türkiye gibi enerji ithalatçısı gelişmekte olan piyasalarda enflasyonist baskıyı uzatabilir.