Çin Küresel LNG Piyasasında Dengeleri Değiştiriyor: Dev Alıcı Dev Satıcıya Dönüştü
İç piyasada tüketimi yavaşlayan Çin, elindeki devasa uzun vadeli kontratları küresel pazarlara yeniden satarak enerji ticaretinde kural koyucu bir oyuncu haline geliyor.
Dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tüketicilerinden Çin, iç pazardaki durgunluk ve hızla büyüyen tedarik portföyü nedeniyle ithalatçı kimliğinin yanına küresel tüccar unvanını ekledi. Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsünün (IEEFA) verilerine göre Pekin yönetimi, elindeki arz fazlasını uluslararası pazarlara arbitraj yoluyla satarak milyarlarca dolarlık kâr elde ediyor.
Çin'in LNG ithalatı 2021'de 79 milyon tonla zirveyi gördükten sonra 2025'te 66 milyon tona indi; bu yıl ise 63 milyon tona kadar gerilemesi bekleniyor. Tüketimdeki bu düşüşe rağmen Çinli şirketler sadece 2021-2023 aralığında yaklaşık 60 milyon tonluk yeni uzun vadeli sözleşmeye imza attı. Tüketilemeyen bu gaz, spot ve vadeli piyasalarda doğrudan üçüncü ülkelere aktarılıyor.
Pekin merkezli enerji devleri, özellikle ABD ve Avustralya kaynaklı esnek kontratları değerlendirerek 2021 ile Haziran 2026 döneminde yeniden satışlardan yaklaşık 4,6 milyar dolar kazanç sağladı. Yalnızca 2025 yılında ihraç edilen 17-19 milyon tonluk gazın yüzde 74'ü yüksek fiyat teklif eden Güney Kore, Japonya ve Hollanda gibi Kuzeydoğu Asya ve Avrupa ülkelerine gitti. Çin'in en çok LNG teslim ettiği ilk 12 ülke arasında Almanya ile benzer hacimlerde alım yapan Türkiye de yer buldu.
Ticaret operasyonlarının merkezinde ise devlete ait CNOOC ve PetroChina bulunuyor. Geçtiğimiz yıl kiralık gemilerle yapılan yeniden satışların yüzde 64'ünü bu iki dev sırtladı. Şirketler hem LNG tanker filolarını büyütüyor hem de Hainan'daki Yangpu terminali üzerinden aktarma altyapısını küresel ticarete uygun biçimde genişletiyor.
IEEFA projeksiyonları, Çin'in sözleşmeli LNG hacminin 2028'de 114 milyon tona ulaşacağını ve 2030'ların başında ülkede 11 ila 48 milyon tonluk bir arz fazlası oluşacağını gösteriyor. Küresel piyasaya 2026-2031 arasında 274 milyon tondan fazla yeni kapasitenin eklenecek olması, Çin'in satış baskısıyla birleştiğinde uluslararası gaz fiyatlarını aşağı çekebilecek bir arz dalgasına işaret ediyor.
Piyasa Notu: Çin'in elindeki fazla LNG'yi küresel pazara sürmesi ve 2031'e kadar devreye girecek yeni küresel arz, orta vadede doğal gaz maliyetlerini baskılayarak Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerin enerji faturasını hafifletebilir.