Çin'den Elektrikli Araç İhracatına Vergi Freni: Teşvik İndirimi Fiyatları Yükseltecek
Çin hükümeti, küresel pazarlarda haksız rekabet tartışmalarına yol açan elektrikli araç ihracatındaki vergi iadesi oranını yüzde 13'ten yüzde 9'a düşürdü. Karar, Çinli üreticilerin maliyetlerini artırarak yurt dışı satış fiyatlarını yukarı çekecek.
Pekin yönetimi, dünya genelinde kapasite fazlası ve damping eleştirilerine hedef olan elektrikli araç sektörüne sağladığı vergi avantajlarında geri adım attı. Çin Maliye Bakanlığı ile Devlet Vergi İdaresi tarafından yapılan duyuruya göre; şarj edilebilir, bataryalı, hibrit ve yakıt hücreli modelleri kapsayan 'yeni enerji araçları' (NEV) ihracatındaki vergi iadesi oranı yüzde 13 seviyesinden yüzde 9'a çekildi. Geleneksel içten yanmalı motora sahip araçlardaki yüzde 13'lük vergi iadesi ise korundu.
Uygulanan teşvik indirimi, yurt dışına araç gönderen Çinli üreticilerin doğrudan kâr marjlarını ve maliyet yapılarını baskılayacak. Sektör temsilcileri, 4 puanlık vergi avantajı kaybının küresel pazarlarda Çin menşeli modellerin satış etiketlerine zam olarak yansımasını bekliyor.
Vergi kesintisi hamlesi, elektrikli araç ihracatının rekor kırdığı bir döneme denk geldi. Çin Otomobil Üreticileri Birliği (CAAM) verileri, 2026 yılının ilk 9 ayında ihraç edilen toplam 8,2 milyon aracın yüzde 48,8'ini elektrikli modellerin oluşturduğunu gösteriyor. Özellikle eylül ayında elektrikli araç ihracatı yıllık bazda yüzde 160 gibi sert bir sıçramayla 571 bine ulaşırken, aynı ayda konvansiyonel araçların ihracatı yalnızca yüzde 12 artarak 482 binde kalmıştı.
Çin'in yeşil dönüşüm ürünlerine yönelik vergi desteğini kısması ilk değil. Daha önce lityum-iyon bataryalarda ihracat vergi iadesi kademeli olarak yüzde 13'ten yüzde 9'a, ardından yüzde 6'ya düşürülmüştü. Bataryalardaki iadenin Ocak 2027'de tamamen sıfırlanması hedefleniyor. Güneş enerjisi ekipmanlarındaki ihracat vergi desteği ise Aralık 2026 itibarıyla sonlandırılmıştı.
Pekin'in attığı bu adımların temelinde, Batı ekonomilerinden gelen yoğun baskılar yatıyor. ABD ve Avrupa Birliği başta olmak üzere birçok pazar, Çin'i devlet sübvansiyonlarıyla suni bir üretim fazlası yaratmakla ve ucuz ürünleri küresel pazara boca ederek yerli sanayicileri haksız rekabete maruz bırakmakla suçluyordu.
Piyasa Notu: Çinli üreticilerin fiyat avantajının törpülenmesi, Türkiye gibi pazarlarda ithal Çin menşeli elektrikli araçların maliyetini artırabilir; bu durum hem yerli üreticilere nefes aldıracak hem de tüketici tarafında son dönemde görülen fiyat rekabetini yavaşlatacaktır.