Küresel Petrol Piyasasında Kriz Tırmanıyor: Brent Petrol Yeniden 100 Doların Üzerinde
Tahran yönetiminin Washington ile masaya oturmayacağını duyurması ve Hürmüz Boğazı düğümünün çözülememesi üzerine Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,5 sıçrayarak 100 dolar sınırını aştı.
Uluslararası petrol piyasalarında jeopolitik tansiyon yeniden zirveye çıktı. İran'ın Amerika Birleşik Devletleri ile herhangi bir müzakere yürütmeyeceğini netleştirmesi ve stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı krizine dair uzlaşma umutlarının tükenmesi, enerji fiyatlarında sert bir yukarı yönlü hareketi tetikledi. Cuma gününü 97,44 dolardan tamamlayan Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı, gün içinde yüzde 3,5 değer kazanarak 100,84 dolara ulaştı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli kontratları ise 95,65 dolardan el değiştirdi.
Fiyatlardaki bu sert tırmanışın merkezinde Washington ile Tahran hattında karşılıklı sertleşen açıklamalar bulunuyor. İran resmi haber ajansı IRNA, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için ABD'de bulunan Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin temaslarını noktalayarak Tahran'a döneceğini ve Washington yönetimiyle herhangi bir görüşme planlanmadığını bildirdi. Haberde, Hürmüz Boğazı'nın seyrüsefere açılması amacıyla Katar arabuluculuğunda iletilen yedi maddelik şart listesine Beyaz Saray'dan resmi bir yanıt gelmediği kaydedildi.
Söz konusu teklifi kabul etmediklerini daha önce duyuran ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz'ü açmak için hızlı bir anlaşma aradığını öne sürerek görüşmelerin sürmesini beklediğini ifade etmişti. Dışişleri Bakanı Erakçi ise sundukları taslağın son derece makul olduğunu savunarak olası bir tıkanmanın sorumluluğunu ABD yönetimine yüklemişti. İki ülke arasındaki restleşme, dünya petrol ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat belirsizliğini derinleştirdi.
Piyasalarda gözler şimdi 4 Ekim'de bir araya gelecek olan OPEC+ üyelerine çevrildi. Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman'ın katılacağı kritik toplantıda küresel arz dengesi yeniden masaya yatırılacak. Grup, 6 Eylül'deki zirvede ekim ayı üretim kotalarını değiştirmeme kararı almıştı.
Piyasa Notu: Petrol fiyatlarının psikolojik 100 dolar eşiğini aşması, küresel enflasyonist baskıları yeniden tırmandırırken net enerji ithalatçısı gelişmekte olan piyasalarda cari denge ve akaryakıt maliyetleri üzerindeki yükü artırabilir.