Avrupa'da Enerji Alarmı: 50 Milyondan Fazla Kişi Isınma Riskiyle Karşı Karşıya
Tırmanan jeopolitik gerilimler petrol ve doğal gaz fiyatlarını rekor seviyelere taşırken, AB Komisyonu Avrupa'da 50 milyonu aşkın kişinin bu kış evini yeterince ısıtamama tehlikesiyle yüzleşeceğini açıkladı.
Avrupa Birliği enerji bakanlarının Lüksemburg'daki toplantısında, yaklaşan kış öncesinde tırmanışa geçen enerji faturaları ve sanayinin rekabet gücü masaya yatırıldı. Doğal gaz fiyatlarının megavatsaat başına kısa süreliğine 100 avroyu aştığı ve petrolün 110 doları gördüğü kritik eşikte toplanan bakanlar, derinleşen maliyet krizine karşı çözüm arıyor.
Toplantı öncesinde değerlendirmelerde bulunan AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, olağan şartlarda dahi yaklaşık 50 milyon Avrupalının evini yeterince ısıtamadığını hatırlattı. Yüksek fiyat dalgası sebebiyle bu sayının daha da artacağını vurgulayan Jorgensen, temel problemin fiziki arz kıtlığından ziyade ödenebilirlik krizi olduğunu belirtti. Jorgensen, dar gelirli kesimleri korumak adına geçici ve doğrudan fosil yakıt sübvansiyonlarının kaçınılmaz hale gelebileceğine işaret etti.
Kıta genelinde kış sezonu öncesi doğal gaz depolarındaki doluluk oranı geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 83 seviyesinden yüzde 75'e geriledi. İran, Ukrayna ve Yemen'deki çatışmaların Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz gibi hayati tedarik hatları ile rafinerileri olumsuz etkilemesi, enerji piyasalarında risk primini canlı tutuyor. Piyasalarda Brent petrol 110,22 dolar, Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol 101,38 dolar bandında seyrederken; toptan doğal gaz fiyatları Aralık 2022'den bu yana ilk kez megavatsaat başına 100 avro seviyesini test etti.
AB Dönem Başkanı İrlanda'nın İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Darragh O'Brien da toptan enerji fiyatlarındaki sıçramanın altını çizerek, ithal fosil yakıtlara olan aşırı bağımlılığın enerji güvenliğini tehdit ettiğini kaydetti. Üye ülkelerin benzin, motorin vergilerinde indirime gittiğini ve geçici destekler sunduğunu anımsatan O'Brien, elektrik şebekeleri ve yenilenebilir altyapı düzenlemelerinde uzlaşı sağlamak istediklerini bildirdi.
2022 yılındaki tarihi krize kıyasla doğal gaz tüketimini yüzde 18 azaltan ve Rus gazının payını yüzde 45 seviyesinden hızla düşüren Birlik, krizden kalıcı çıkış için ısı pompaları, elektrifikasyon ve nükleer dahil temiz teknolojilere geçişi hızlandırmayı hedefliyor.
Piyasa Notu: Doğal gaz fiyatlarının megavatsaat başına 100 avroya tırmanması, Avrupa sanayisinde kar marjlarını daraltırken bölgede enflasyonist baskıyı yeniden canlandırarak Avrupa Merkez Bankası'nın para politikası manevra alanını kısıtlayabilir.