Avrupa'da Borç ve Siyaset Kıskacı: Euro/Dolar Paritesi 1,11 Seviyesine Geriledi

Euro Bölgesi'nin kalbinde tırmanan mali disiplinsizlik ve hükümet krizleri, ortak para birimi euroyu küresel piyasalarda sert bir satış dalgasıyla baş başa bıraktı. Ocak ayında 1,21 seviyesini test eden Euro/Dolar paritesi, özellikle Fransa kaynaklı borç endişeleri ve İspanya'daki erken seçim kararıyla 1,11 sınırına kadar çekildi. Böylece euronun yıl genelindeki değer kaybı yaklaşık yüzde 5'i buldu.

Avrupa'nın ikinci büyük ekonomisi olan Fransa'da bütçe açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranla yüzde 5,8'e tırmanması ve Maastricht kriteri olan yüzde 3 tavanını belirgin şekilde aşması piyasalardaki tedirginliği tırmandırdı. Toplam borç stoku 3 trilyon 596 milyar euroya ulaşarak milli gelirin yüzde 119'unu bulan Paris yönetiminin 10 yıllık tahvil faizleri yüzde 5 eşiğine dayanarak 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi kaydetti. Fransa ile Almanya tahvil getirileri arasındaki makasın 2012 borç krizinden bu yana görülen en geniş seviyeye çıkması, kırılganlığın boyutunu gözler önüne seriyor.

Siyasi belirsizlik yalnızca Paris ile sınırlı kalmadı. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in konut politikaları kaynaklı anlaşmazlıkların ardından kasım ayı için erken genel seçim kararı alması, birliğin dördüncü büyük ekonomisini de siyasi çalkantının içine itti. İtalya'nın süregelen borç hassasiyeti ve Orta Doğu kaynaklı enerji maliyeti artışları da birleşince, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) manevra alanı daraldı. Piyasalar, ECB'nin gelecek yıl planladığı üç faiz artışı beklentisini ekonomik durgunluk riski nedeniyle 25'er baz puanlık iki artıra çekti.

ABD'nin 40 trilyon doları aşan borç yüküne karşın güvenli liman talebiyle dolara yönelimin sürmesi, euro aleyhine olan makası daha da açıyor. Gelişmeleri değerlendiren ING Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski, Fransa'da 2020'den bu yana altı başbakan değiştiğine işaret ederek Avrupa Komisyonu ve ECB'nin mali kuralları uygulatmak için baskıyı artırması gerektiğini vurguladı. Brzeski, siyasi istikrarsızlığın bölge ekonomisini durgunluğa sürükleyebileceği uyarısında bulundu.

ING Küresel Piyasalar Araştırma Başkanı Chris Turner ise Fed'in sıkı duruşu ve tahvil getirileri nedeniyle paritenin önümüzdeki iki çeyrek boyunca 1,10 ile 1,15 bandında baskılanacağını öngördü. Turner, Fransa'daki süreci 2018 İtalya krizine benzeterek, tablonun hafiflemesi için Paris'in kapsamlı bir mali uyum programını meclisten geçirmesi gerektiğini ifade etti.

Piyasa Notu: Euro Bölgesi'ndeki yapısal riskler ve zayıflayan parite, euro cinsi varlık tutan yatırımcılar için kur baskısını artırırken, ihracatını euro ile yapıp ithalatını dolarla karşılayan reel sektör şirketlerinin kâr marjlarını olumsuz etkileyebilir.