Avrupa Şebekelerine 48 Milyar Avroluk Yatırım Dalgası: 6 Yılda İki Katına Çıkacak
Avrupa Birliği ve Norveç'te dağıtım şebekelerine yönlendirilen yıllık sermaye miktarının, hızlanan elektrifikasyon ve yenilenebilir enerji entegrasyonuyla 2027 yılında 48 milyar avroya ulaşması bekleniyor.
Avrupa elektrik dağıtım altyapısı, yeşil dönüşüm ve elektrifikasyon hamlesinin etkisiyle tarihi bir yatırım sürecine girdi. Avrupa elektrik sektörü birliği Eurelectric tarafından yayımlanan 'Elektrik Barometresi 2026' raporuna göre, dağıtım sistemi operatörlerinin altyapı harcamaları 2027'de 48 milyar avro seviyesine tırmanacak. 2021 yılında 24 milyar avro olan bu tutar, 2024'te 36 milyar avroya yükselmişti. Öngörülerin gerçekleşmesi halinde şebeke harcamaları yıllık ortalama yüzde 12,5 artışla altı yıllık dönemde iki katına çıkmış olacak.
Yatırımların ana itici gücünü, yenilenebilir enerjinin sisteme bağlanması ve elektriği hem tüketen hem üreten kullanıcı sayısındaki patlama oluşturuyor. Çatı tipi güneş enerjisi ve batarya sistemlerine sahip kullanıcı sayısı 2022-2025 döneminde dört kat arttı. Orta ve Doğu Avrupa ile İber Yarımadası'ndaki sanayi tesisleri ve hızla yayılan veri merkezleri de dağıtım şebekelerinden rekor düzeyde ek kapasite talep ediyor.
Devasa yatırım bütçelerine karşın altyapı projeleri kritik darboğazlarla karşı karşıya. Bürokratik izin süreçlerindeki aksamalar, maliyetlerin geri kazanım mekanizmasındaki yavaşlık, düzenleyici belirsizlikler, tedarik zinciri kesintileri ve nitelikli iş gücü açığı, planlanan şebeke genişlemelerini yavaşlatıyor.
Şebeke kapasitesinin yetersiz kalması bağlantı kuyruklarını da görülmemiş seviyelere taşıdı. İtalya'da şebekeye bağlanmak üzere sıra bekleyen değişken yenilenebilir enerji projelerinin toplam kapasitesi 348 gigavata ulaşarak ülkenin mevcut kurulu gücünün altı katına çıktı. Batarya depolamada ise Almanya 480 gigavat, İtalya 277 gigavatlık bağlantı başvurusuyla öne çıkıyor. Buna karşın, kuyruktaki projelerin yalnızca sınırlı bir bölümünün ticari işletmeye geçmesi öngörülüyor.
Üretim tarafında rüzgar ve güneşin payı hızla yükseliyor. 2025 yılında rüzgar ve güneş enerjisi AB elektrik üretiminde ilk kez yüzde 30 barajını aşarken, fosil kaynakların payı yüzde 30'un altına indi. Elektrik sektörünün karbon emisyon yoğunluğu 182 gram karbondioksit/kilovatsaat ile tarihi dip noktasına geriledi. AB'nin 2030 iklim hedeflerine ulaşabilmesi için mevcut altyapıya ek 450 gigavattan fazla yeni yenilenebilir kapasite ilave edilmesi ve şebeke esnekliğinin hızla artırılması gerekiyor.
Piyasa Notu: Avrupa genelinde şebeke modernizasyonu için ayrılan bütçenin katlanması, trafo, iletim hatları, kablo ve enerji depolama ekipmanı üreten sanayi şirketleri için uzun vadeli ve garantili bir sipariş döngüsü oluşturuyor.