Antalya COP31 Küresel Enerji Dönüşümüne Yön Verecek: 2035 Hedefi Yıllık 1 Trilyon Dolarlık Yatırım Gerektiriyor

Türkiye'nin ev sahipliğinde ve başkanlığında 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), küresel enerji mimarisini baştan aşağı değiştirecek bir taahhüde sahne olmaya hazırlanıyor. Zirvede, küresel enerji tüketiminde elektriğin payını mevcut yüzde 21,6 seviyesinden 2035 yılına kadar yüzde 35'e taşıyacak uluslararası bir anlaşmanın temelleri atılacak. Müzakerelerin başkanlığını Avustralya'nın yürüteceği zirve, iklim taahhütlerini doğrudan somut ve ölçülebilir adımlara dönüştürme misyonu taşıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve enerji düşünce kuruluşu Ember verilerine göre, 2024 sonu itibarıyla yüzde 21,5 elektrifikasyon oranına sahip olan Türkiye küresel ortalamayla benzer bir seyir izliyor. Küresel tabloda elektrikli araçların yaygınlığıyla öne çıkan Norveç yüzde 49 ile liderliği çekerken, İsveç yüzde 33'lük paya sahip. Sanayi devlerinden Japonya'da oran yüzde 30,6, Çin'de yaklaşık yüzde 30, ABD'de yüzde 22, Almanya'da yüzde 20,8 ve Hindistan'da yaklaşık yüzde 19 seviyesinde bulunuyor.

IEA Enerji Analisti Alex Martinos, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35'e yükselmesinin elektrik talebindeki artış hızını son 10 yılın iki katına çıkaracağını belirtiyor. Sanayi, ulaşım ve bina sektörlerindeki elektrifikasyon yatırımlarının bugün yıllık 320 milyar dolar seviyesinde olduğuna işaret eden Martinos, 2035 hedefine ulaşmak için bu kaynağın yaklaşık 1 trilyon dolara çıkması gerektiğini vurguluyor. Düşük emisyonlu elektrik üretimi, enerji depolama ve şebekeleri kapsayan toplam elektrik sistemi harcamalarının ise 2035'e kadar yıllık 1,5 trilyon dolardan 2,5 trilyon dolara ulaşması öngörülüyor.

Ember Baş Analisti Dave Jones ise dönüşümün ekonomik kazanımlarına dikkat çekerek, 2035 hedefinin yakalanması durumunda enerji ithalatçısı ülkelerin fosil yakıt ithalat faturasının yılda 400 milyar dolar azalabileceğini vurguluyor. Yüksek petrol ve doğal gaz fiyatlarının yol açtığı yaşam maliyeti krizine karşı elektrifikasyonun doğrudan bir kalkan oluşturduğunu ifade eden Jones, ucuzlayan güneş enerjisi ve batarya teknolojilerinin özellikle gelişmekte olan piyasalar için kritik bir sıçrama imkanı yarattığını kaydediyor.

Piyasa Notu: Fosil yakıt faturasını yıllık 400 milyar dolar azaltma potansiyeli taşıyan elektrifikasyon hamlesi, Türkiye gibi net enerji ithalatçısı ülkelerin cari açık baskısını hafifletirken; şebeke altyapısı, depolama ve elektrikli araç ekosisteminde faaliyet gösteren sanayi şirketlerine uzun vadeli sermaye akışı sağlayacak.