Alman Savunmasında Firkateyn Krizi: Hollandalı Damen'den 4,7 Milyar Avroluk Fatura
Alman donanmasının F126 firkateyn ihalesinin feshedilmesi Avrupa savunma sanayisinde dev bir hesaplaşmaya dönüştü; ana yüklenici Damen, Berlin yönetiminden 4,68 milyar avro talep etti.
Almanya Savunma Bakanlığı ile Hollandalı gemi inşa devi Damen arasındaki F126 firkateyn projesi feshinin faturası netleşti. Hollandalı tersane, Alman Federal Meclisi Bütçe ve Savunma Komisyonu üyelerine resmi bildirimde bulunarak sözleşmeden doğan hak edişler kapsamında Berlin yönetiminden tam 4 milyar 679 milyon 663 bin 394 avro talep etti.
Damen'in hukuk temsilcisi Peter Gauweiler tarafından meclis komisyonlarına iletilen mektupta, söz konusu rakamın ek bir tazminat davası değil, Alman federal hükümetinin sözleşmeyle taahhüt ettiği doğrudan mali yükümlülükler olduğu vurgulandı. Mektupta, Savunma Bakanı Boris Pistorius'un sözleşmeyi tek taraflı feshetmiş olmasının mali yükümlülükleri ortadan kaldırmadığı, talep edilen meblağın büyük bir bölümünün doğrudan Almanya'daki yüzlerce yerel alt yükleniciye aktarılacağı ifade edildi. Zarar tespit çalışmalarının sürdüğünü belirten tersane kanadı, nihai tazminat tutarının ilerleyen süreçte daha da yükselebileceği uyarısında bulundu.
Krizin arka planında, Alman donanması için Wolgast, Kiel ve Hamburg tersanelerinde inşa edilmesi planlanan 6 adet yeni nesil F126 firkateyni yer alıyor. Savunma Bakanı Boris Pistorius, projede yaşanan ciddi takvim gecikmelerini ve maliyetin 18 milyar avroya ulaşma riskini gerekçe göstererek 24 Haziran'da tedarik sürecini tamamen durdurma kararı almıştı. Pistorius fesih kararını vergi mükelleflerinin çıkarlarını korumak ve firmanın yetersiz performansına son vermek gerekçesiyle savunurken, Almanya da Damen aleyhine 2,3 milyar avroluk karşı tazminat davası açmaya hazırlanıyor.
Savunma Bakanlığı yönetimini yetki aşımı ve görev suistimaliyle suçlayan Damen cephesi ise iptalin operasyonel değil siyasi saiklerle gerçekleştirildiğini savunuyor. Hollandalı şirket, federal hükümetin fesihten hemen önce Haziran 2024'te projeye iki ilave gemi siparişi eklediğini hatırlatarak bakanlıktan yasal güvence ve taahhütname talep ediyor.
Piyasa Notu: Savunma bütçelerini artıran Avrupa ülkelerinde büyük ölçekli askeri ihalelerin hukuki riskler barındırması, kamu maliyeleri üzerindeki bütçe baskısını artırırken tedarik zincirindeki yan sanayi şirketlerinin nakit akışını ve savunma hisselerine yönelik risk primini doğrudan etkileyebilir.