AB'den Enerji Maliyetlerine Karşı Acil Paket: Metan Kuralı Ertelendi, Kamu Yardımları Genişletiliyor

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel'deki AB Liderler Zirvesi'nin ardından yaptığı açıklamada, hızla yükselen enerji fiyatlarını frenlemek için kapsamlı bir müdahale takvimi açıkladı. Fosil yakıt ithalat faturasının tek bir birim ilave enerji girişi olmaksızın 106 milyar avro arttığını belirten von der Leyen, şubat sonundan itibaren doğal gaz fiyatlarının yaklaşık yüzde 140, dizel fiyatlarının ise iki kat yükseldiğini vurguladı. Birlik, sanayi üzerindeki yükü hafifletmek adına metan düzenlemesinin yürürlüğe girişini bir yıl ertelerken, şubat ayında devreye alınan geçici kamu yardımı çerçevesinin kapsamını ve süresini genişletme kararı aldı.

Arz güvenliğini sağlamak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda önümüzdeki 4 ay boyunca stratejik petrol ve dizel rezervleri piyasaya verilecek. Rafineri kapasitesini artırmak ve pompa fiyatlarını aşağı çekmek hedefiyle Avrupalı rafinericilerle stratejik diyalog masası kurulacağını aktaran von der Leyen, ortak enerji alım mekanizmasını bir üst aşamaya taşıyacaklarını söyledi. Yeni modelde, lisanslı bir piyasa işletmecisi AB'nin toplu pazarlık gücünü kullanarak küresel piyasalardan enerji tedarik edecek.

Avrupa'nın ithal kaynak bağımlılığı sürdükçe dış şoklara açık kalacağını dile getiren von der Leyen, nükleer ve yenilenebilir kaynaklara dayalı elektrik üretiminin fosil yakıtların yerini alması gerektiğini kaydetti. Elektrik iletim altyapısının süratle modernize edilmesini şart koşan Komisyon Başkanı, Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) reform teklifinin de yasama organlarınca vakit kaybetmeden onaylanması çağrısında bulundu.

Zirvede Çin ile derinleşen ticari dengesizlikler de masaya yatırıldı. AB'nin Pekin yönetimiyle dış ticaret açığının 2025 itibarıyla günde 1 milyar avroya ulaştığına işaret eden von der Leyen, mevcut ticari savunma araçlarının tavizsiz işletileceğini belirtti. Şirketlerin tedarik risklerini dağıtması amacıyla 'Diversify EU' mekanizmasının sunulacağını açıklayan von der Leyen, üçüncü ülkelerin ekonomik baskılarına maruz kalan üye ülkeleri korumak adına AB Tek Pazarı'na erişimi derhal sınırlandırabilecek yeni bir yaptırım aracının da hazırlanmakta olduğunu bildirdi.

Birliğin uzun vadeli bütçe müzakerelerine de değinen von der Leyen, mevcut taslakta krizlere müdahale esnekliğinin yüzde 50 oranında kısıldığını ve fonların yüzde 99,5'inin şimdiden dondurulmasını sert dille eleştirdi. Komisyon Başkanı, küresel kriz dinamiklerinin öngörülemezliği karşısında finansal manevra alanının korunması gerektiğinin altını çizdi.

Piyasa Notu: Avrupa sanayisinin üretim maliyetlerini düşürmeyi hedefleyen regülasyon gevşemeleri ve IEA rezerv satışları, kısa vadede Avrupa doğal gaz (TTF) ve rafine petrol ürünleri vadeli kontratlarındaki jeopolitik risk primini sınırlayabilir.