AB'den Kritik Uyarı: Küresel Dizelde Arz Sıkışıklığı 2027 Sonuna Kadar Sürecek
Avrupa Birliği Komisyonu, jeopolitik baskıların etkisiyle küresel motorin piyasasındaki arz daralmasının 2027'nin sonlarına kadar devam edeceğini ve akaryakıt fiyatlarının yüksek seyrini koruyacağını açıkladı.
AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, küresel motorin piyasasındaki arz sıkışıklığının 2027'nin ilerleyen dönemlerine kadar sürmesini beklediklerini ve bu durumun fiyatları yüksek tutacağını duyurdu. Brüksel'de Avrupa'nın önde gelen rafineri temsilcileriyle bir araya gelen Jorgensen, jeopolitik çalkantıların kıtayı yeniden bir enerji darboğazıyla karşı karşıya bıraktığını vurguladı.
Rusya-Ukrayna savaşı sonrasındaki döneme benzer biçimde ham petrol ve petrol ürünlerinin küresel çapta tırmanışa geçtiğini belirten Jorgensen, hızla kabaran akaryakıt faturalarının hem şirketleri hem de hane halkını zorladığını ifade etti. Yaklaşan kış mevsiminin ekonomik açıdan çetin geçeceğinin altını çizen AB Komiseri, yakıtın piyasada fiziken bulunmasının tek başına çözüm olmadığını, vatandaşın ve işletmelerin alım gücünü aşan fiyat seviyelerinin ciddi bir karşılanabilirlik sorunu doğurduğunu kaydetti.
Avrupa'nın rafinaj altyapısındaki erimeye değinen Jorgensen, son 20 yıllık süreçte Birlik içindeki rafinerilerin yaklaşık dörtte birinin kapandığını ve üretim kapasitesinin yüzde 10 gerilediğini açıkladı. Sermaye çıkışının hızlandığı sektörde bu gidişatın tersine çevrilmesi gerektiğini söyleyen Jorgensen, motorin ve jet yakıtının taşımacılık ve sanayinin yanı sıra kıtanın savunma güvenliği için vazgeçilmez olduğunu hatırlattı.
AB'nin 2050 yılı karbon nötr hedefine bağlılığını koruduğunu ancak mevcut araç parkının ve ısınma altyapısının fosil yakıtlara bağımlı olduğunu anımsatan Komiser, uzun vadeli yeşil dönüşüm ile kısa vadeli arz dengesi arasında sağlıklı bir köprü kurulması gerektiğini aktardı. Komisyon, rafineri kapasitelerini desteklemek ve fiyat baskısını hafifletmek amacıyla teknik standartlarda geçici esneklikler, biyoyakıt yatırımları ve talep yönetimi gibi başlıkları içeren yol haritası için gelecek yılın başında sektör temsilcileriyle tekrar bir araya gelecek.
Piyasa Notu: Küresel dizel marjlarındaki yapısal katılık, lojistik ve taşımacılık maliyetleri üzerinden dünya genelinde çekirdek enflasyon göstergeleri üzerindeki aşağı yönlü baskıyı geciktirebilir. Türkiye gibi net enerji ithalatçısı ekonomiler açısından bu tablo, cari denge ve akaryakıt pompa fiyatları üzerinde orta vadeli risk unsuru olmaya devam ediyor.