AB'den Akdeniz'e 4,5 Milyar Avroluk Temiz Enerji Garantisi: 2035 Hedefi 25 Milyar Avro

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Akdeniz havzasında büyük ölçekli yeşil enerji hamlesini finanse etmek amacıyla T-MED Yatırım Platformu'nu faaliyete geçirdi. Akdeniz Ötesi Yenilenebilir Enerji ve Temiz Teknoloji İşbirliği Girişimi kapsamında kurulan platform, Avrupa Sürdürülebilir Kalkınma Fonu aracılığıyla 4,5 milyar avroya kadar kamu garantisi sunacak. Birlik, bu mekanizmayla yatırım risklerini aşağı çekerek 2035 yılına kadar bölgede 25 milyar avroluk toplam yatırımı mobilize etmeyi amaçlıyor.

Platform; finans kuruluşları, doğrudan yatırımcılar ve proje geliştiricilerini aynı çatı altında toplayarak sermayenin sahaya inişini hızlandıracak. Finansal teminatların yanında mevzuat altyapısı, izin süreçleri, şebeke bağlantıları ve uzun vadeli elektrik alım anlaşmalarının (PPA) uluslararası standartlara uyumlaştırılması da destek paketinde yer alıyor. Desteklenecek alanlar arasında yenilenebilir elektrik üretimi, yeşil hidrojen, sınır ötesi enterkonneksiyon hatları, batarya depolama sistemleri ve yerel temiz teknoloji üretimi öne çıkıyor.

Girişimin ilk somut adımları Mısır ve Tunus'taki dev projelere yönlendirildi. Mısır'ın ulusal elektrik şebekesinin modernizasyonu ve Kızıldeniz ile Süveyş Körfezi'ndeki rüzgar ve güneş potansiyelinin sisteme entegrasyonu için 1,6 milyar avroluk iletim altyapısı programı finanse ediliyor. Ayrıca Mısır'ın Ain Sokhna limanında Avrupa menşeili elektrolizörlerle kurulan ve üretimi AB pazarına ihraç edilen 575 milyon avroluk Kuzey Afrika'nın ilk yeşil amonyak tesisi ile yaklaşık 430 milyon avro değerindeki kıtanın en büyük hibrit güneş projesine kefalet sağlandı.

Kuzey Afrika enerji koridorunun diğer ayağında ise Tunus bulunuyor. Ülkede toplam 200 megavat kapasiteli iki ayrı güneş enerjisi santrali ve bu tesisleri ana hatta bağlayacak iletim altyapısına yaklaşık 172 milyon avroluk AB kaynağı tahsis edildi. Söz konusu adımlar, Avrupa'nın enerji krizine karşı Akdeniz'in güneyini stratejik bir temiz enerji tedarikçisine dönüştürme planının temel taşlarını oluşturuyor.

Piyasa Notu: Akdeniz çanağındaki yeşil enerji projelerine sağlanan AB garantisi, yükselen piyasalardaki politik ve ticari risk primlerini düşürerek uluslararası kurumsal fonların ve özel sermayenin bölgedeki enerji koridorlarına girişini hızlandırabilir.