Küresel Ticarette Yeni Fırtına Kapıda: ABD Ara Seçimleri Sonrası Tarifeler Yüzde 21'e Çıkabilir
Allianz Trade raporuna göre, ABD'deki ara seçimlerin ardından Trump yönetiminin korumacı politikaları sertleştirmesiyle ortalama gümrük tarifelerinin yüzde 21,3'e fırlaması ve küresel mal ticaretindeki büyümenin hız kesmesi bekleniyor.
Küresel piyasalar, artan korumacı tedbirler ve derinleşen jeopolitik kırılmalarla yeni bir ticaret savaşı dalgasına hazırlanıyor. Allianz Trade tarafından hazırlanan 'Ekonomik Görünüm 2026-2028' raporu, ABD'de kasım ayında yapılacak ara seçimlerin ardından Donald Trump yönetiminin gümrük tarifelerini sertleştireceğine işaret ediyor. Raporda, olumsuz senaryoda ortalama gümrük tarifesi oranının yüzde 21,3 seviyesine kadar tırmanabileceği hesaplanıyor.
Korumacılık dalgası dünya ticaret hacmini doğrudan frenliyor. 2025 yılında yüzde 4,7 düzeyinde gerçekleşen küresel mal ticareti hacim artışının 2026'da yüzde 4'e, 2027 ve 2028 yıllarında ise yüzde 2,9'a gerileyeceği öngörülüyor. Ticaret savaşlarının küresel büyümeden 0,4 puan, olası bir Hürmüz Boğazı kapanmasının ise 2,1 puan sileceği tahmin edilirken, ticaretteki sert düşüşü şimdilik yapay zeka yatırımları dengeliyor. Yapay zeka talebinin bu yıl küresel mal ticaretine 4,8 puanlık devasa bir katkı sağlaması bekleniyor.
Raporda 'Çin şoku 2.0' olarak tanımlanan süreç en çok Avrupa ekonomilerini hırpalıyor. ABD'nin yüksek gümrük duvarları ve Çin'deki zayıf iç talep nedeniyle Pekin yönetimi ihracatını Avrupa ve Küresel Güney pazarlarına kaydırıyor. Hem iç pazarında Çin baskısıyla yüzleşen hem de ABD pazarında ihracat fırsatlarını kaybeden Avrupa'nın, tarifeler kaynaklı kaybının 2025'te 74 milyar doları bulduğu, 2026'da ise 42 milyar dolar civarında gerçekleşeceği hesaplanıyor.
Yapay zeka odaklı teknoloji dönüşümü ise Asya-Pasifik bölgesini ayrıştırıyor. Yarı iletken talebinin desteğiyle Güney Kore ihracatı yıllık yüzde 10,5, Tayvan ihracatı ise yüzde 30 artış kaydetti. Bölge ekonomisinin 2026'da yüzde 4,4 büyüyeceği ve bu genişlemenin dörtte birinin doğrudan yapay zeka yatırımlarından besleneceği ifade ediliyor.
Marmara Üniversitesi Uluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arzu Al, ABD'nin seçim sonrası ticaret kısıtlamalarını artırmasının kaçınılmaz bir strateji olduğunu belirtti. Çin'in nadir toprak elementleri, batarya ve güneş paneli tedarik zincirlerindeki payının yüzde 90'ların üzerine çıktığını hatırlatan Al; ek vergiler, teknoloji ambargoları ve kur baskılarının artık basit bir ticari rekabet değil, hammadde ve güzergah kontrolü mücadelesi olduğunu vurguladı.
Piyasa Notu: Gümrük tarifelerindeki sert artış beklentisi küresel enflasyonist baskıları yeniden canlandırabilir; bu durum majör merkez bankalarının faiz indirim döngülerini yavaşlatırken emtia fiyatlarında oynaklığı artırabilir.